Bośnia i Hercegowina: Szansa na nowy rząd po 10 miesiącach od wyborów?

Od lewej Milorad Dodik, Lars-Gunnar Wigemark, Bakir Izetbegović i Dragan Čović / , Zdjęcie via @Ivana__Maric

Niemal rok po wyborach parlamentarnych trzy główne partie w Bośni i Hercegowinie osiągnęły wstępny kompromis w sprawie utworzenia nowego rządu. W ciągu najbliższych 30 dni okaże się czy to wystarczy, by przełamać kilkumiesięczny paraliż państwa.

 

Ogłoszenie wczorajszego (5 sierpnia) wstępnego porozumienia nastąpiło w 10 miesięcy po wyborach parlamentarnych z października 2018 r. W wynegocjowaniu ugody główną rolę odegrali Przewodniczący Prezydium Bośni i Hercegowiny Serb Milorad Dodik, członek tegoż Prezydium, reprezentujący Bośniaków Bakir Izbetgović oraz reprezentujący Chorwatów Dragan Čović. W negocjacjach pośredniczył szef Misji Europejskiej w Sarajewie Lars-Gunnar Wigemark.

Umowa koalicyjna zawiera 12 punktów, z których jeden z ważniejszych dotyczy przyszłej współpracy z Sojuszem Północnoatlantyckim. W przeciwieństwie do Bośniaków i Chorwatów, członkostwu w NATO przeciwni są Bośniaccy Serbowie.

Bośnia i Hercegowina: Nacjonalista Milorad Dodik członkiem prezydium kraju

Przywódca nacjonalistów serbskich Milorad Dodik, Bośniak i jednocześnie kandydat ugrupowania muzułmańskiego SDA, Sefik Dżaferović oraz chorwacki socjaldemokrata Zeljko Komsić zwyciężyli w niedzielnych (7 października) wyborach do trzyosobowego Prezydium Bośni Hercegowiny.
 
Prezydium Bośni Hercegowiny to kolegialny organ pełniący funkcję głowy państwa. Według …

Kraj ciągłego paraliżu

Dodik zaznaczył podczas wczorajszego spotkania z dziennikarzami, że zainteresowane strony mają 30 dni na wdrożenie porozumienia. W przeciwnym razie „umowa przestanie obowiązywać”. Oznaczałoby to kolejny paraliż władz centralnych. Sytuację, która występuje często w kontekście BiH ze względu na skomplikowaną, odzwierciedlającą podziały etniczne, instytucjonalną organizację państwa.

Bośnia zrodzona na mocy Układu z Dayton z 1995 r. jest podzielona na dwa główne podmioty: serbski (Republika Serbska) oraz chorwacko-bośniacki (Federacja BiH), na poły niezależne od siebie, połączone słabymi instytucjami centralnymi. Prezydencja kraju jest trójstronna. Należą do niej wszystkie trzy narodowości. Bośnia liczy 3,5 mln mieszkańców, z czego połowę stanowią Bośniacy (muzułmanie), jedną trzecią Serbowie (prawosławni) a Chorwaci (katolicy) to ok. 15 proc. populacji.

Europejski Bank Inwestycyjny zwiększa zaangażowanie na Bałkanach Zachodnich

Zakończony w piątek Szczyt Bałkanów Zachodnich nie przyniósł żadnych przełomowych deklaracji politycznych. Jednak trzy dni spotkań i debat nie poszły zupełne na marne. Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) zapowiada zwiększenie zaangażowania finansowego w państwach regionu, wskazując Polskę jako przykład do naśladowania.
 

 

Decyzję …

Podział stanowisk

Teka premiera ma przypaść przedstawicielowi Związku Niezależnych Socjaldemokratów (SNSD) Dodika. Poza tym dla Serbów przewidziano także resorty handlu zagranicznego, komunikacji i transportu. Partia Akcji Demokratycznej (SDA) Izbetgovica otrzyma ministerstwa spraw zagranicznych, obrony i bezpieczeństwa, a Chorwackiej Wspólnocie Demokratycznej BiH (HDZ BiH) przypadną stanowiska ministrów finansów, sprawiedliwości i spraw obywatelskich. Wszystkie trzy ugrupowania posiadają łącznie 20 mandatów w 42-osobowym parlamencie

Jedną z głównych przeszkód w procesie tworzenia nowej Rady Ministrów była kwestia przystąpienia przez BiH do NATO. Serbowie z SNSD sprzeciwiają się temu, dlatego osiągnięte wczoraj porozumienie zakłada, że przywódcy popierają poprawę stosunków z Sojuszem Północnoatlantyckim, jednak bez podejmowania żadnych wiążących decyzji w sprawie ewentualnego członkostwa. Te, muszą być podjęte na zasadzie konsensusu w ramach Prezydencji BiH, Zgromadzenia Parlamentarnego oraz Rady Ministrów.

Węgry zacieśniają stosunki z Republiką Serbską

Podczas ostatniej wizyty prezydenta Republiki Serbskiej (RS) Milorada Dodika na Węgrzech, węgierski premier Viktor Orban zapewnił swojego zagranicznego gościa o rosnącej współpracy między Węgrami a RS, będącej jedną z dwóch części składowych Bośni i Hercegowiny.
 

Prezydent Republiki Serbskiej Milorad Dodik złożył …

Perspektywy

Wśród innych punktów porozumienia mowa jest m.in. o poszanowaniu Ugody z Dayton, suwerenności i integralności terytorialnej Bośni oraz wykonaniu orzeczeń sądów krajowych i międzynarodowych w zakresie prawa wyborczego. Milorad Dodik poinformował wczoraj, że w przypadku fiaska utworzenia Rady Ministrów w ciągu najbliższych 30 dni, SNSD „zablokuje prace wszystkich instytucji”.

Przed Bośnią stoi konieczność przeprowadzenia trudnych reform w najbliższych miesiącach, ale skomplikowana budowa instytucjonalna państwa utrudnia przeprowadzenie większych zmian. Tymczasem BiH zmaga się ze zjawiskiem migracji młodych ludzi (ponad 50-proc. bezrobocie wśród młodych osób jest jednym z najwyższych w regionie). Brak reform opóźnia integrację kraju z Unią Europejską (Sarajewo złożyło formalny wniosek o członkostwo w 2016 r.). Przeszkodą na drodze do Wspólnoty jest m.in. brak dostosowania bośniackiego ustawodawstwa do standardów Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

KE: zielone światło dla negocjacji akcesyjnych z dwoma bałkańskimi państwami

Mały krok w kierunku Unii Europejskiej dla Albanii i Macedonii Północnej. Szefowa unijnej dyplomacji pochwaliła wczoraj oba kraje za osiągnięcie postępów w przeprowadzaniu reform i zarekomendowała państwom członkowskim rozpoczęcie rozmów akcesyjnych. W znacznie gorszej sytuacji znajdują się Turcja oraz Bośnia …

Innym problemem jest niewydolna gospodarka oraz znaczny poziom korupcji. Państwo jest dysponentem ponad 30 proc. miejsc pracy, co przy nisko konkurencyjnej gospodarce sprzyja kwitnięciu systemu klientelizmu.

Bośnię rozsadzają także konflikty narodowościowe. Serbowie dążą do poszerzenia niezależności Republiki Serbskiej od Sarajewa. Zagrzeb wspomaga bośniackich Chorwatów w aspiracjach do utworzenia osobnej chorwackiej jednostki w ramach BiH. Z kolei Bośniacy dążą do wzmocnienia instytucji centralnych kosztem samorządu lokalnego. Tak odmienne podejścia determinują paraliż centralnych instytucji.

Przewodniczący Prezydium Bośni i Hercegowiny: Kosowo to Serbia

Reprezentujący Republikę Serbską (to jedna z części składowych Bośni i Hercegowiny) Milorad Dodik oświadczył w stolicy Albanii, że bośniaccy Serbowie nie mają żadnych pretensji terytorialnych wobec Kosowa, ponieważ Kosowo jest serbskie.

 

W Tiranie odbył się szczyt liderów tzw. Procesu Brdo-Brijuni, którego …