USA i Rosja przedłużają układ New START. Ameryka ostrzega Moskwę w sprawie praw człowieka

Antony Blinken, USA, sekretarz stanu, Stany Zjednoczone

Sekretarz stanu USA Antony Blinken [Flickr, U.S. Embassy Tokyo, CC BY-ND 2.0]

Waszyngton i Moskwa zadecydowały wspólnie o przedłużeniu układu o ograniczeniu zbrojeń strategicznych New START o pięć lat, potwierdził sekretarz stanu USA Antony Blinken. Zapowiedział jednak, że Ameryka nie będzie tolerować łamania przez Rosję praw człowieka, jak ma to miejsce w przypadku Aleksieja Nawalnego.

 

Strony układu potwierdziły jego przedłużenie zaledwie dwa dni przed datą wygaśnięcia układu, co miało nastąpić 5 lutego. Na mocy decyzji Stanów Zjednoczonych i Rosji porozumienie będzie obowiązywało przez kolejne pięć lat.

„Przedłużenie układu New START zapewni możliwe do zweryfikowania ograniczenie dotyczące rozmieszczania rakiet międzykontynentalnych, pocisków SLBM (wystrzeliwanych z okrętów podwodnych) i ciężkich bombowców do 5 lutego 2026 roku”, oznajmił amerykański sekretarz stanu Antony Blinken w oficjalnym komunikacie.

Dodał, że przewidziany w układzie system weryfikacji przestrzegania ustalonych limitów „umożliwi monitorowanie stosowania się przez Rosję do zapisów traktatu i większy wgląd w rosyjską aktywność nuklearną”. Przyznał przy tym, że według danych zebranych przez stronę amerykańską od czasu wejścia układu w życie w 2011 r. Rosja przestrzegała postanowień New START.

„Uwzględniając odpowiedzialność Rosji i USA jako największych potęg nuklearnych przyjęta została ważna decyzja, która gwarantuje konieczny poziom przewidywalności i przejrzystości w tym obszarze, przy zachowaniu równowagi interesów”, oświadczyło z kolei rosyjskie MSZ. Resort podkreślił, że układ został przedłużony w dotychczasowym kształcie, „bez modyfikacji czy dopisków”.

Jak stwierdzono, decydująca dla ostatecznej decyzji o utrzymaniu traktatu w mocy była rozmowa telefoniczna między prezydentami obu krajów, Władimirem Putinem i Joem Bidenem, do której doszło 26 stycznia.

USA: Waszyngton jest zainteresowany ofertą Rosji ws. przedłużenia układu New START

Wolę Waszyngtonu utrzymania układu w mocy z zadowoleniem przyjęły zarówno rosyjskie władze, jak i sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg.

Blinken: Nie akceptujemy łamania przez Rosję praw człowieka

„Szczególnie w czasach wzmożonych napięć, weryfikowalne ograniczenie międzykontynentalnych zbrojeń nuklearnych Rosji ma kluczowe znaczenie. Przedłużenie traktatu New START czyni Stany Zjednoczone, amerykańskich sojuszników i partnerów oraz cały świat bezpieczniejszymi. Niekontrolowany wyścig zbrojeń stanowiłby zagrożenie dla nas wszystkich”, zaznaczył szef amerykańskiej dyplomacji.

Przypomniał, że prezydent Joe Biden zobowiązał się do zapewnienia Amerykanom bezpieczeństwa od zagrożeń jądrowych, „odbudowując pozycję Stanów Zjednoczonych jako lidera w kwestii kontroli zbrojeń”. Zadeklarował, że administracja Bidena będzie również przeciwdziałała zagrożeniom „ze strony nowoczesnego i rozrastającego się arsenału nuklearnego Chin”.

Blinken zastrzegł jednocześnie, że mimo chęci współpracy z Rosją Waszyngton nie zamierza „przymykać oczu na zagrożenia ze strony Rosji w stosunku do Stanów Zjednoczonych i całego świata”. Zapowiedział współpracę z sojusznikami i partnerami USA nad „pociągnięciem Rosji do odpowiedzialności za wrogie działania, jak również łamanie praw człowieka”.

Wspominając o prawach człowieka, sekretarz stanu odniósł się do wtorkowej decyzji moskiewskiego sądu o „odwieszeniu” wyroku opozycjoniście Aleksiejowi Nawalnemu i skazanie go na 2 lata i 7 miesięcy kolonii karnej.

„Jak każdy inny rosyjski obywatel Aleksiej Nawalny posiada prawa zagwarantowane w rosyjskiej konstytucji, zaś Rosja związana jest zobowiązaniami międzynarodowymi do respektowania równości wobec prawa oraz wolności słowa i pokojowych zgromadzeń”, napisał wtedy Antony Blinken.

Rosja: Sąd odwiesił wyrok wobec Aleksieja Nawalnego. Opozycjonista trafi do kolonii karnej na ponad 2,5 roku

Sąd w moskiewskiej dzielnicy Basmanny przychylił się do wniosku o odwieszenie wobec Aleksieja Nawalnego kary 3,5 roku więzienia za rzekomem malwersacje finansowe. Jednocześnie zaliczył mu już na jej poczet niemal rok przebywania w areszcie domowym.

 

Wyrok sąd w Moskwie zapadł po …

Czym jest New START?

New START (traktat o dalszej redukcji i ograniczeniu ofensywnych zbrojeń strategicznych, ang. New Strategic Arms Reduction Treaty) podpisano 8 kwietniu 2010 r. w Pradze. W ramach traktatu obie strony zobowiązywały się do znaczącego ograniczenia strategicznych arsenałów jądrowych.

Dokument określa dozwoloną liczbę gotowych do użycia głowic nuklearnych dla rozmieszczonych pocisków ICBM i SLBM do łącznie 1550 sztuk. Ustala także limit nośników uzbrojenia nuklearnego w postaci rakiet, bombowców i okrętów. Według ustaleń każde z dwóch państw miało zredukować swoje siły jądrowe do przewidzianego poziomu w ciągu siedmiu lat.

Traktat zawiera ponadto procedurę wzajemnego informowania się o stanie arsenałów jądrowych i zakłada możliwość weryfikacji tych danych. Szczegółowe informacje nie są ujawniane, jednak USA co pół roku publikują ogólne informacje na ten temat.

New START jest kolejnym z serii START układem dotyczącym redukcji strategicznych zbrojeń nuklearnych. Pierwszym tego typu porozumieniem był podpisany w 1991 r. między USA a Związkiem Radzieckim układ Strategic Arms Reduction Treaty (określany jako START I).

Antony Blinken: Jaka będzie polityka zagraniczna USA po Trumpie?

Podczas przesłuchania przez senacką komisję spraw zagranicznych Antony Blinken zarysował wizję swojej polityki jako szefa amerykańskiej dyplomacji. Mówił m.in. o relacjach z Chinami i działaniach Iranu, a także o projekcie Nord Stream 2.

UE i NATO chwalą decyzję w sprawie przedłużenia układu

Utrzymanie przez Waszyngton i Moskwę traktatu New START spotkało się z pozytywną reakcją w Brukseli – zarówno ze strony Unii Europejskiej, jak i NATO. Szef unijnej dyplomacji Josep Borrell „z zadowoleniem przyjął porozumienie między USA a Rosją w sprawie New START”, określając je jako „ważny krok dla europejskiego i międzynarodowego bezpieczeństwa”.

Równie entuzjastycznie o przedłużeniu układu wypowiedział się sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg. „Traktat ten przyczynia się do zwiększenia stabilności na arenie międzynarodowej i ma ogromne znaczenie dla państw NATO”, zwrócił uwagę Norweg, dodając jednocześnie, że decyzja o jego podtrzymaniu „stanowi dopiero początek, a nie kres wysiłków na rzecz wzmacniania kontroli zbrojeń na świecie”.