UE optymistyczna w kwestii ożywienia porozumienia nuklearnego z Iranem

UE optymistyczna w kwestii ożywienia porozumienia nuklearnego z Iranem

UE optymistyczna w kwestii ożywienia porozumienia nuklearnego z Iranem [Photo via Unsplash]

Europejscy negocjatorzy wierzą w prawdopodobieństwo ożywienia porozumienia nuklearnego z 2015 r. Wątpliwości co do przyszłości umowy JCPoA pojawiły się w ostatnich miesiącach po tym, jak prezydentem Iranu został Ebrahim Raisi.

 

„Iran jest gotowy do kontynuowania negocjacji w sprawie umowy nuklearnej, a rozmowy mogą zostać wznowione w Wiedniu na początku września” – podała w sobotę (7 sierpnia) agencja prasowa AFP.

Powrót do ustaleń z 2015 r.?

Porozumienie Joint Comprehensive Plan of Action (JCPoA) podpisane zostało 14 lipca 2015 r. w Wiedniu między Iranem, stałymi członkami Rady Bezpieczeństwa ONZ (Rosją, Chinami, USA, Wielką Brytanią oraz Francją) i Niemcami pod kuratelą Unii Europejskiej.

Przewidywało ono ograniczenie irańskiego programu nuklearnego, w zamian za co zniesione miały zostać sankcje gospodarcze nałożone na Iran przez pozostałe strony porozumienia. W 2018 r. były prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump zadecydował o wyprowadzeniu swojego kraju z umowy.

Po objęciu władzy w kraju przez Joego Bidena ponowne przystąpienie do porozumienia stało się priorytetem dla nowej administracji Białego Domu. W celu ożywienia umowy jak do tej pory w stolicy Austrii odbyło się sześć rund rozmów, jednak data kolejnej nie została wyznaczona. Rozmowy zostały wstrzymane 20 czerwca, po tym, jak w czerwcowych wyborach prezydenckich zwyciężył Ebrahim Raisi, który zastąpił dużo bardziej umiarkowanego Hassana Rouhaniego.

Iran: Wybory wygrywa ultrakonserwatysta. Co z szansami na reaktywacje porozumienia nuklearnego?

Ultrakonserwatywny sędzia i polityk Ebrahim Raisi wygrał już w I turze wybory prezydenckie w Iranie.

Nowy prezydent Iranu

Raisi, były minister sprawiedliwości i bliski współpracownik duchowego przywódcy Iranu Alego Chameneia był faworytem ostatnich wyborów. W przeszłości dał się poznać jako ultrakonserwatywny przedstawiciel zwolenników „jastrzębiej” polityki wobec Zachodu. Był także jednym z irańskich polityków objętych amerykańskimi sankcjami za łamanie praw człowieka.

Jak informowaliśmy w czerwcu, jego wygrana w wyborach prezydenckich wzbudziła obawy o przyszłość trwających negocjacji dotyczące wznowienia porozumienia nuklearnego. Zarówno Chamenei, jak i związani z nowym prezydentem wpływowi Strażnicy Rewolucji pozostawali sceptyczni wobec rozmów, będących w dużej mierze były wynikiem działań przeciwstawnej frakcji gołębi, do której należał ustępujący prezydent.

Iran: Monitoring programu nuklearnego. Teheran odmawia współpracy

Umowa w tej sprawie wygasła przed dwoma dniami. Iran twierdzi, że nie ma obowiązku dostarczać Agencji takiej odpowiedzi, czy chce ją przedłużać.

Delegacja europejska obecna na zaprzysiężeniu

W miniony czwartek (5 sierpnia) odbyło się zaprzysiężenie nowego prezydenta w Teheranie. Udział w wydarzeniu wziął negocjator Unii Europejskiej w Wiedniu, odpowiedzialny za irańskie dossier nuklearne, Enrique Mora.

Podczas wizyty w stolicy Iranu Mora spotkał się z Hosseinem Amirem Abdollahianem, który najprawdopodobniej zostanie szefem irańskiej dyplomacji. „Rozmowy były bardzo konstruktywne. Wyraziliśmy obawy związane z irańską działalnością nuklearną w ostatnich tygodniach” – oświadczył wysoki rangą przedstawiciel UE.

Zaznaczył on, że strona irańska wyraziła wolę rychłego wznowienia rozmów w Wiedniu. Przedtem Irańczycy muszą jednak sformułować rząd, mianować nowego ministra spraw zagranicznych oraz stworzyć zespół negocjacyjny, który weźmie udział w rozmowach w stolicy Austrii.

Tymczasem prezydent Raisi tuż po swym zaprzysiężeniu zapowiedział, że jego rząd „podejmie wszelkie kroki, aby doprowadzić do zniesienia amerykańskich sankcji”, określonych przez niego jako „tyrańskich”.

Iran: Nowy prezydent zapowiada działania na rzecz zniesienia amerykańskich sankcji

Ebrahim Raisi objął funkcję prezydenta Iranu. Konserwatywny duchowny, który jest jednym z najbliższych współpracowników irańskiego Najwyższego Przywódcy zapowiedział, że jego rząd podejmie kroki w celu zniesienia sankcji nałożonych na kraj przez USA.

 

60-letni Ebrahim Raisi wygrał czerwcowe wybory prezydenckie w Iranie …

Wciąż pojawiają się napięcia

Coraz więcej jest sygnałów świadczących o szansach na powrót do rozmów, choć w ubiegłym tygodniu Izrael, USA oraz Wielka Brytania oskarżyły Iran o naloty na japoński tankowiec, w których zginęło dwóch członków załogi – Brytyjczyk oraz Rumun.

Incydent potępił w niedzielę (8 sierpnia) wysoki przedstawiciel UE do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Josep Borrell. „Takie lekkomyślne i jednostronne działania, sprzeczne z prawem międzynarodowym i zagrażające pokojowi międzynarodowemu są nie do przyjęcia i należy z nimi skończyć” – powiedział Borrell, który pełni jednocześnie funkcję koordynatora porozumienia nuklearnego.

Jednocześnie odrzucił on krytykę udziału UE w inauguracji Raisiego – podkreślił, że Unia zamierza podtrzymać linię „dyplomatycznego krytycznego zaangażowania”.