Premier Japonii Shinzo Abe zrezygnował ze stanowiska. Jaki jest bilans jego rządów?

Shinzo Abe byl najdłużej sprawującym urząd premiera politykiem w historii Japonii. W piątek ogłosił dymisję z powodu stanu zdrowia. / źródło: flickr.com all creative commons Paul Kagame

Shinzo Abe byl najdłużej sprawującym urząd premiera politykiem w historii Japonii. W piątek ogłosił dymisję z powodu stanu zdrowia. / źródło: flickr.com all creative commons Paul Kagame

Dziś (28 sierpnia) premier Japonii Shinzō Abe złożył rezygnację z urzędu. Swoją decyzje motywował pogarszającym się stanem zdrowia. Premier cierpi na wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Schorzenie jest ciężkie w leczeniu, a jego przebieg można jedynie łagodzić.

 

 

Shinzō Abe w poniedziałek (24 sierpnia) ponownie trafił do szpitala. Było to drugie takie zdarzenie w ciągu tygodnia. Początkowo rzecznik rządu Yoshide Suga zapewniał, że widuje premiera codziennie i nie dostrzega u niego poważniejszych zmian zdrowotnych. Okazało się jednak, że problemy są na tyle poważne, że uniemożliwiają Abe wykonywanie obowiązków.

Shinzō Abe był najdłużej sprawującym urząd premierem Japonii. Po raz pierwszy premierem został w 2006 r. i na stanowisku przetrwał niewiele ponad rok. Urząd premiera sprawował jednak ponownie od 2012 r. Gdyby nie ogłosił rezygnacji, jego kadencja kończyłaby się we wrześniu 2021 r.

Kim będzie następca?

Shinzō Abe pozostanie na stanowisku do momentu wybrania nowego szefa rządu. Jego dymisja uruchomiła lawinę spekulacji odnośnie ewentualnego następcy. Jednym z potencjalnych kandydatów na urząd premiera jest obecny wicepremier, a zarazem minister finansów Taro Aso.

To polityk znany z kontrowersyjnych wypowiedzi. Niejednokrotnie jego słowa odbijały się szerokim echem na świecie.

Aso zachwalał m.in. sposób, w jaki naziści dokonali zmian w konstytucji „Niemiecka konstytucja Weimarska została niezauważenie zmieniona na nazistowską niemiecką konstytucje. Dlaczego mielibyśmy nie naśladować podobnych praktyk”?

Drugim kandydatem jest rzecznik rządu Yoshide Suga, który w poprzednim gabinecie Abe pełnił funkcję ministra spraw wewnętrznych.

Obawy o stan zdrowia premiera Shinzo Abe. Japonii grożą wcześniejsze wybory?

Kim są potencjalni następy premiera Japonii Shinzo Abe?

Abenomika: Gospodarczy cud premiera Japonii?

Na przełomie lat 90. i 00. japońska gospodarka przechodziła okres stagnacji spowodowanej zwolnieniem tempa wzrostu gospodarczego. Na przestrzeni lat dodatkowymi problemami stały się również kryzys demograficzny i rosnący nepotyzm.

Shinzō Abe znany jest ze swojej polityki gospodarczej, którą realizował od 2013 r. w celu ożywienia gospodarki Japonii. Program opierał się na luzowaniu polityki pieniężnej, stymulacji fiskalnej i reformach strukturalnych.

Jej nazwa – abenomika – jest połączeniem nazwiska premiera i angielskiego słowa “economics” oznaczającego ekonomię. Całość nawiązuje do znanej światu reaganomiki – polityki gospodarczej Stanów Zjednoczonych za prezydenta Ronalda Reagana.

W jej japońskiej wersji wprowadzono m.in. ujemne oprocentowanie krótkookresowe, które miało zachęcić konsumentów do brania pożyczek i zwiększenia konsumpcji. Rząd zwiększył także inwestycje infrastrukturalne i wprowadził ulgi podatkowe, by przyciągnąć inwestorów. Istotnym elementem planu Abe były także działania na rzecz zwiększania równości płci.

W początkowym okresie polityka Abe przyniosła korzystne efekty – odnotowano przyspieszenie wzrostu gospodarczego i spadek stopy bezrobocia. Abenomika zawiodła jednak w obszarze reform strukturalnych. Japonia spadła w rankingu równości płac Światowego Forum Ekonomicznego ze 111 miejsca w 2016 na 114 w 2017 r. W rankingu z 2020 r. zajęła zaś 121 miejsce.

Całościowy dorobek premiera Abe oceniany jest jednak pozytywnie. Andrzej Dąbrowski, analityk Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych podkreślił w rozmowie z EURACTIV, że „Shinzo Abe jest bezkonkurencyjnym liderem życia politycznego w swoim kraju. Przyczynił się do wyprowadzenia gospodarki Japonii na prostą, dokonał zmian w systemie podatkowym, wprowadzał programy aktywizacji kobiet na rynku pracy. Implementując pakiety stymulujące gospodarkę w obliczu kryzysu wywołanego COVID-19 dysponował pełnym poparciem opozycji. Potrafi również skutecznie zarządzać koalicją macierzystej Partii Liberalno-Demokratycznej z centro prawicową partią Komieto”.

Japonia znosi stan wyjątkowy. Premier ogłasza opanowanie koronawirusa

Premier Japonii Shinzo Abe ogłosił zniesienie stanu wyjątkowego na obszarze całego kraju. Dotyczy to także stolicy – Tokio. „Udało się niemal w pełni opanować szerzenie się koronawirusa” – ogłosił szef rządu Japonii.

 

Tokio i sąsiadujące z nim prefektury Kanagawa, Chiba i …

Japonia na scenie międzynarodowej

Na początku swoich rządów Abe zapowiadał zmianę konstytucji Japonii i reformy militarne. Chodziło przede wszystkim o artykuł dziewiąty konstytucji, który mówi o wyrzeczeniu się wojny. Jak głosi konstytucja “naród japoński, dążąc szczerze do międzynarodowego pokoju opartego na sprawiedliwości i porządku, wyrzeka się na zawsze wojny jako suwerennego prawa narodu, jak również użycia lub groźby użycia siły jako środka rozwiązywania sporów międzynarodowych. Dla osiągnięcia celu określonego w poprzednim ustępie nie będą nigdy utrzymywane siły zbrojne lądowe, morskie i powietrzne ani inne środki mogące służyć wojnie. Nie uznaje się prawa państwa do prowadzenia wojny”. Wymóg ten został stworzony przez Amerykanów po II wojnie światowej.

Abe dążył do zmiany zapisu w celu utworzenia sił zbrojnych i zwiększenia bezpieczeństwa na arenie międzynarodowej.

Starał się również o poprawę dwustronnych relacji z Chinami. Na spotkaniu premiera Japonii z premierem Chin w październiku 2018 r. obie strony zapowiedziały współdziałanie w sprawie Korei Północnej. Podpisano wówczas porozumienie o współpracy w akcjach ratunkowych na Morzu Wschodniochińskim. Zawarto również umowy o kooperacji dotyczącej papierów wartościowych i ułatwieniu procedur celnych.

Za rządów Shinzō Abe Japonia kontynuowała także politykę dobrych relacji ze Stanami Zjednoczonymi, zwłaszcza w obszarze bezpieczeństwa i obrony narodowej. Japonia współpracuje ze Stanami Zjednoczonymi w dziedzinie obrony przeciwrakietowej od czasów programu Gwiezdnych Wojen.