Zamiast stanu wyjątkowego w Polsce stan jeszcze bardziej wyjątkowy

Sejm, Zjednoczona Prawica

Za przyjęciem ustawy głosowało 245 posłów z 437 głosujących, “przeciw” 167. Wstrzymało się natomiast 25 posłów, a nie głosowało 23. / Zdjęcie: Flickr [Sejm RP, CC BY 2.0] [Kancelaria Sejmu/Rafał Zambrzycki]

W efekcie kolejnego już, ekspresowego procesu legislacyjnego, o północy weszła w życie znowelizowana ustawa o ochronie granicy państwowej. Dzięki temu w ostatniej chwili udało się  – niezgodnie z konstytucją – praktycznie przedłużyć tą ustawą stan wyjątkowy obowiązujący od września w pasie przy granicy z Białorusią.

 

Konstytucyjny stan wyjątkowy zakończył się o północy, ale w tym samy momencie zaczęła obowiązywać ustawa wprowadzająca stan jeszcze bardziej wyjątkowy, którą Sejm zajął się w trybie pilnym dopiero wczoraj po południu i nieco później po południu ją przyjął (początkowo Sejm miał obradować dopiero dziś i jutro – 1 i 2 grudnia – jednak wobec tego, że o północy przestawał obowiązywać stan wyjątkowy, posiedzenie przyspieszono).

Jeszcze tego samego dnia (30 listopada) nowelizację ustawy o ochronie granicy państwowej i niektórych innych ustaw zdążył podpisać prezydent Andrzej Duda i została opublikowana  w Dzienniku Ustaw. Ponadto przed północą w Dzienniku Ustaw zdążyły się  ukazać rozporządzenia do tej ustawy ministra spraw wewnętrznych i administracji Mariusza Kamińskiego. 

Putin oskarża Polskę o eskalowanie napięć na granicy z Białorusią

Prezydent Rosji Władimir Putin zaapelował wczoraj do UE, by wpłynęła na Polskę tak, żeby przestała eskalować napięcie na swojej granicy z Białorusią. 

Sejm odrzucił wszystkie poprawki Senatu i przyjął ustawę w poprzednim kształcie

Za przyjęciem ustawy głosowało 245 posłów (w tym cały PiS, tylko dwóch posłów nie głosowało) z 437 głosujących, “przeciw” 167 – w tym niemal cała KO (z wyjątkiem Grzegorza Rusieckiego, który jako jedyny z tego ugrupowania głosował “za”), cała Polska 2050 i cała Lewica.

Wstrzymało się natomiast 25 posłów (w tym cała PSL-Koalicja Polska, dwóch posłów Konfederacji i jeden z KO), a nie głosowało 23 (w tym 11 z KO i pięciu z Konfederacji).

Zmieniona ustawa o ochronie granicy państwowej nie zawiera jednak konkretnych regulacji pozostawiając szefowi MSWiA uprawnienia do wydawania decydujących rozporządzeń. 

Human Rights Watch: Polska i Białoruś łamią prawa człowieka na granicy

Według raportu organizacji humanitarnej Human Rights Watch, Białoruś i Polska łamały – i wciąż łamią – prawa człowieka swoimi działaniami w strefie przygranicznej.

Szrot: Wszystko zgodnie z planem

Tuż przed 19:30 szef gabinetu prezydenta Paweł Szrot poinformował, że Andrzej Duda podpisał ustawę. “Przed kilkunastoma minutami Pan Prezydent podpisał ustawę o zmianie ustawy o ochronie granicy państwowej. Wszystko zgodnie z planem“, zapewnił  prezydencki minister na Twitterze.

Wkrótce znowelizowana ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw, a na dwie godziny przed północą w Dzienniku Ustaw znalazły się również rozporządzenia MSWiA dotyczące zawartych w niej regulacji.

Morawiecki: Na granicy z Białorusią trwa wojna nowego typu, Europa zagrożona

Podczas wczorajszych wizyt w państwach bałtyckich premier Mateusz Morawiecki podkreślił, że liderzy Rosji i Białorusi prowadzą wojnę nowego typu z całą Unią Europejską.

Co zawiera błyskawicznie zmieniona ustawa?

Przepisy nowelizacji umożliwiają wprowadzenie zakazu na szczególnie narażonych obszarach przy linii granicy zewnętrznej – z Białorusią, Ukrainą i Rosją – w drodze rozporządzenia szefa MSWiA po zasięgnięciu opinii komendanta głównego Straży Granicznej.

Na razie strefa wprowadzonego o północy stanu wyjątkowo wyjątkowego obejmuje ten sam pas co dotychczas (o szerokości trzech kilometrów), jednak może zostać on rozszerzony nawet do 15 kilometrów. Jak przekazało MSWiA “zakaz przebywania będzie mógł zostać wprowadzony na określonym obszarze strefy nadgranicznej, na podstawie rozporządzenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych”.

Nowelizacja ustawy o ochronie granicy państwowej przewiduje też możliwość wprowadzania czasowego zakazu przebywania w strefie nadgranicznej z wyjątkiem jej mieszkańców, osób prowadzących tam działalność gospodarczą, załatwiających sprawy urzędowe lub biorących udział w kulcie religijnym. Zakaz nie będzie dotyczył ponadto załóg karetek pogotowia i innych służb interwencyjnych, a także funkcjonariuszy i żołnierzy na służbie.

Jest jednak również novum: na czas określony i na określonych zasadach komendant placówki Straży Granicznej będzie mógł wydawać zezwolenia na przebywanie tam również innych osób, m.in. dziennikarzy.

Łukaszenka w rozmowie z BBC: Możliwe, że pomogliśmy migrantom dostać się do UE

Zaprzeczył jednak, aby sprowadzano ich z Bliskiego Wschodu na Białoruś w sposób zorganizowany.

Senackie poprawki

Senat wniósł w piątek (26 listopada) osiem poprawek w tym te, które uchylały ten zakaz w stosunku do dziennikarzy oraz przedstawicieli organizacji niosących pomoc humanitarną prawną i medyczną. Ponadto przepisy umożliwiające wprowadzenie zakazu miałyby, według innej z senackich poprawek, stracić moc po trzech miesiącach obowiązywania.

Inna zaproponowana przez senatorów zmiana uniemożliwiłaby stosowanie kary aresztu za złamanie zakazu przebywania, pozostawiając jedynie karę grzywny. Senat dodał ponadto przepis nakładający na szefów MSWiA i KG SG obowiązku składania Sejmowi co 30 dni sprawozdania z obowiązywania zakazu. Wszystkie te poprawki odrzucił wczoraj Sejm.

Debata w PE o sytuacji na granicy z Białorusią. "Nasze granice są testowane”

Wiceszef KE Margaritis Schinas przyznał w PE, że sytuacja na granicy UE z Białorusią wymagała reakcji i zapewnił, że tworzona jest koalicja, która przeciwstawi się instrumentalizacji migrantów.

Przedsiębiorcy w strefie zakazu

Nowelizacja zmieniła ponadto ustawę o rekompensacie dla przedsiębiorców działających w strefie stanu wyjątkowego pozostawiając to prawo tym samym ludziom, tyle tylko, że obecnie prowadzą oni działalność na terenach, na których obowiązuje zakaz, a nie stan wyjątkowy. W zgłoszonych poprawkach Senat zaproponował uzupełnienie katalogu przedsiębiorców, którym przysługuje rekompensata o prowadzących działalność związaną z kulturą, rozrywką, rekreacją i przewozem turystów. Senat chciał także skreślenia zapisu, że rekompensata stanowi pomoc de minimis. Posłowie się jednak się z tym nie zgodzili.

Dementi ws. korytarza humanitarnego z białoruskiej granicy do Niemiec

Według rzeczniczki Alaksandra Łukaszenki zaproponował on kanclerz Angeli Merkel utworzenie korytarza humanitarnego do Niemiec dla migrantów. Berlin zdementował tę informację.

Nowe uprawnienia funkcjonariuszy SG

W ustawie o ochronie granicy państwowej pojawił się także zapis rozszerzający uprawnienia funkcjonariuszy Straży Granicznej. Będą oni mogli używać plecakowych miotaczy substancji obezwładniających (dotychczas mogła z nich korzystać jedynie policja). Nowelizacja znosi także górny limit wieku nowo przyjmowanych funkcjonariuszy SG oraz reguluje kwalifikacje zawodowe wymagane do mianowania funkcjonariuszy Straży Granicznej na stanowisko służbowe.

UE: 700 tys. euro na pomoc dla migrantów na granicy z Białorusią

Komisja podkreśla, że pomoc jest kierowana bez względu na „rasę, grupę etniczną, religię, płeć, wiek, narodowość lub przynależność polityczną” migrantów.

Rozporządzenia MSWiA ws. granicy z Białorusią

Na dwie godziny przed końcem stanu wyjątkowego w dzienniku ustaw opublikowane zostały trzy rozporządzenia podpisane przez szefa MSWiA dotyczące nowej ustawy o ochronie granicy. “Wprowadza się czasowy zakaz przebywania na określonym obszarze w strefie nadgranicznej przyległej do granicy państwowej z Republiką Białorusi na okres od dnia 1 grudnia 2021 r. do dnia 1 marca 2022 r.”, głosi dokument co oznacza, że obowiązuje w tych samych 183 miejscowościach, które do północy objęte były stanem wyjątkowym.

Sejm zatwierdził stan wyjątkowy wzdłuż granicy z Białorusią

Rząd argumentował wprowadzenie stanu wyjątkowego presją migracyjną ze strony reżimu Aleksandra Łukaszenki i białorusko-rosyjskimi ćwiczeniami wojskowymi. Opozycja oskarżała zaś rząd o chęć ukrycia niekompetencji i wytykała nieobecność w Sejmie prezydenta.

 

Wniosek o uchylenie prezydenckiego rozporządzenia złożył w piątek (3 września) klub …

Stan wyjątkowy

Poprzedni stan wyjątkowy został wprowadzony drugiego września w 183 miejscowościach województw podlaskiego i lubelskiego przylegających do granicy z Białorusią. Powodem tej decyzji był nasilający się napływ migrantów usiłujących nielegalnie przedostać się na terytorium Polski, a tym samym Unii Europejskiej. Pierwotnie wprowadzono go –  zgodnie z konstytucją – na 30 dni na mocy wydanego na wniosek Rady Ministrów rozporządzenia prezydenta Dudy. Po upływie miesiąca Sejm zgodził się na przedłużenie stanu wyjątkowego o następne 60 dni, czyli do końca listopada.

Ustawa zasadnicza wyklucza jednak możliwość kolejnego przedłużenia, stąd przeprowadzona w ostatniej chwili nowelizacja, na mocy której, na razie przez trzy miesiące i na razie na tym samym co dotychczas obszarze, obowiązywać będzie w dalszym ciągu stan wyjątkowy, tyle, że już nie będzie się tak nazywał.