Iran: Monitoring programu nuklearnego. Teheran odmawia współpracy

MAEA, Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej, Rafael Grossi

Dyrektor generalny Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) Rafael Mariano Grossi. / Zdjęcie: Flickr [CC BY 2.0] [Dean Calma / IAEA]

Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA) zażądała od Teheranu odpowiedzi, czy Iran wyraża zgodę na dalsze monitorowanie obiektów jądrowych. Umowa w tej sprawie wygasła przed dwoma dniami. Iran twierdzi, że nie ma obowiązku dostarczać odpowiedzi.

 

Tymczasowa umowa między MAEA a Iranem została zawarta w lutym po zapowiedziach ze strony irańskiej zerwania współpracy z Agencją. Iran pozwolił monitorować swój program atomowy, ale ograniczył Agencji dostęp do obiektów jądrowych. Taka umowa obowiązywała do maja, kiedy to Iran poinformował Agencję o woli jej przedłużenia o miesiąc. Teraz jednak umowa wygasła, a Teheran nie przekazał MAEA, co dalej.

Iran: Wybory wygrywa ultrakonserwatysta. Co z szansami na reaktywacje porozumienia nuklearnego?

Ultrakonserwatywny sędzia i polityk Ebrahim Raisi wygrał już w I turze wybory prezydenckie w Iranie.

Iran: Nie musimy odpowiadać, co dalej z umową z MAEA

„Potrzeba niezwłocznej odpowiedzi Iranu w tej sprawie”, stwierdziła MAEA w uzyskanym przez agencję Reutera komunikacie podsumowującym ostatni raport dyrektora generalnego Rafaela Grossiego do złożonej z przedstawicieli 35 państw Rady Gubernatorów agencji.

Ambasador Iranu przy MAEA w reakcji na wezwanie agencji powiedział, że „Iran nie ma obowiązku stosować się” do prośby Grossiego, poinformowała agencja Tasnim.

Tymczasem według słów jednego z urzędników Departamentu Stanu Stany Zjednoczone są zdania, że Teheran powinien bez zbędnej zwłoki wznowić kooperację z MAEA, a jeśli tego nie zrobi, to będzie to sprzeczne z deklarowaną przez Iran wolą powrotu do porozumienia nuklearnego JCPoA (Joint Comprehensive Plan of Action), podpisanego w lipcu 2015 r. przez Iran, USA, Wielką Brytanię, Niemcy, Rosję, Chiny i Francję pod auspicjami Unii Europejskiej.

„Jeśli chodzi o MAEA, to jest to duży problem”, ocenił sekretarz stanu USA Antony Blinken, odnosząc się do braku odpowiedzi Iranu w sprawie przyszłości umowy z Agencją. „Przekazaliśmy Iranowi nasze zaniepokojenie. Sprawa powinna zostać rozwiązana”, dodał.

MAEA: Iran nie wyjaśnił śladów uranu w kilku miejscach. Co z rozmowami w Wiedniu?

Według szacunków MAEA Iran posiada obecnie 3241 kg wzbogaconego uranu.

Co dalej z rozmowami w Wiedniu?

Sygnatariusze porozumienia prowadzą obecnie w Wiedniu, mieście, gdzie zostało ono podpisane, ale gdzie też znajduje się siedziba MAEA, rozmowy w sprawie przywrócenia umowy do życia. USA wystąpiły z niej bowiem w maju 2018 r., przez co Iran podjął decyzją o odejściu od przestrzegania jej założeń.

Kolejna runda rozpoczętych w kwietniu negocjacji została ostatnio wstrzymana. Rozmowy będą wznowione zapewne na początku lipca. Wszystkie strony odnotowują co prawda postępy, ale podkreślają, że pozostały jeszcze kwestie sporne, które trzeba rozwiązać, nim będzie można mówić o powrocie do JCPoA.

„Jeszcze nie jesteśmy w tym punkcie. Wciąż wiele dzieli nas z Iranem”, oświadczył Blinken. Wyraził nadzieję na rychłe wznowienie rozmów.

W podobnym tonie wypowiadał się podczas wspólnej konferencji ze swoim amerykańskim odpowiednikiem szef francuskiej dyplomacji Jean-Yves Le Drian. „Oczekujemy na ostateczną decyzję Iranu, która pozwoli na powrót do porozumienia nuklearnego”, podkreślił.