Kolejny kraj muzułmański podpisał umowę o normalizacji z Izraelem. Początek „nowej ery” w regionie?

USA, Izrael, Sudan, ZEA, Bliski Wschód, Donald Trump,

Na zdjęciu premier Sudanu Abdalla Hamdok. / Foto via twitter [@SudanPMHamdok]

Sudan podpisał z Izraelem umowę o normalizacji. Jako trzeci kraj muzułmański. W porozumieniu pośredniczyły USA, które kilka dni temu zdecydowały o wykreśleniu Sudanu z listy państw sponsorujących terroryzm. Jakie państwa w najbliższym czasie mogą dokonać normalizacji stosunków z Izraelem?

 

Premier Izraela Benjamin Netanjahu poinformował w piątek (23 października) o normalizacji stosunków dyplomatycznych jego państwa z Sudanem, określając ten krok jako początek „nowej ery” w regionie. Sudan to kolejne, po Zjednoczonych Emiratach Arabskich i Bahrajnie, państwo muzułmańskie, które zdecydowało się w ostatnich tygodniach na taki krok.

W poniedziałek (19 października) prezydent USA Donald Trump zapowiedział, że Waszyngton usunie Sudan z listy państw sponsorujących terroryzm, jak tylko Chartum przeznaczy 335 mln dolarów na wypłaty dla amerykańskich ofiar aktów terrorystycznych. Dzień później światowe agencje informowały, że pieniądze zostały przelane do USA.

Izraelski premier sprecyzował, że delegacje obu krajów spotkają się możliwie jak najszybciej, aby omówić handlowe i gospodarcze aspekty umowy, koncentrując się na początku na rolnictwie.

Strzelanina w Wiedniu: nowe fakty. Wielka Brytania podnosi stan zagrożenia terrorystycznego / Europa i świat w skrócie

W związku z poniedziałkowym atakiem zatrzymano już 14 osób. / Europa i świat w skrócie.

Trump liczy na sukces przed wyborami prezydenckimi?

Umowa uzgodniona została przez premiera Izraela Benjamina Netanjahu, premiera Sudanu Abdallę Hamdoka oraz szefa Rady Tymczasowej tego kraju Abdela Fattaha al-Burhana. „Przywódcy Sudanu i Izraela zgodzili się na normalizację stosunków i zakończenie stanu wojennego między ich narodami”, napisano we wspólnym oświadczeniu trzech krajów.

W negocjacjach nad porozumieniem po stronie USA uczestniczyli doradca Trumpa Jared Kushner, wysłannik ds. Bliskiego Wschodu Avi Berkowitz, doradca ds. bezpieczeństwa narodowego Białego Domu Robert O’Brien, sekretarz stanu Mike Pompeo i członek sztabu ds. bezpieczeństwa narodowego Miguel Correa.

Komentatorzy zwracają uwagę, że poprzez wykreślenie Sudanu z listy państw sponsorującym terroryzm Trump chciał nakłonić Chartum do unormowania stosunków z Izraelem, co obecny prezydent mógłby ogłosić jako swój kolejny sukces podczas kończącej się kampanii wyborczej w USA. Kontrkandydatem Trumpa w wyborach prezydenckich jest reprezentujący Partię Demokratyczną Joe Biden.

Historyczny pierwszy lot z Izraela do ZEA po nawiązaniu stosunków dyplomatycznych

W poniedziałek z lotniska w Tel-Awiwie wystartował pierwszy lot pasażerski do Zjednoczonych Emiratów Arabskich, będący symbolicznym zakończeniem napięć między Izraelem a ZEA. Na pokładzie znalazły się delegacje USA i Izraela.

Następna Arabia Saudyjska?

W opublikowanym w piątek oświadczeniu premier Netanjahu podziękował prezydentowi Donaldowi Trumpwi za pośredniczenie w procedurze zawierania umowy o normalizacji stosunków z Sudanem. Jak dodał, w najbliższym czasie delegacje obydwu państw omówią szczegóły współpracy handlowej i gospodarczej.

O porozumieniu na Twitterze poinformował również Trump. „To wielkie zwycięstwo dla Stanów Zjednoczonych i pokoju na świecie. Sudan zgodził się na porozumienie pokojowe i normalizację stosunków z Izraelem”, napisał. „Obok Zjednoczonych Emiratów Arabskich i Bahrajnu jest to trzeci muzułmański kraj, który to uczynił w zaledwie kilka tygodni. Kolejne pójdą ich śladem”, dodał prezydent USA.

Trump w piątek w Gabinecie Owalnym zdradził, że jednym z tych krajów być może będzie Arabia Saudyjska. „Oczekujemy, że Arabia będzie jednym z tych krajów, które będą gotowe ogłosić normalizację stosunków z Izraelem”, powiedział amerykański prezydent.

Arabia Saudyjska  – choć także jest bliskim sojusznikiem USA, a jednocześnie zaprzysięgłym wrogiem Iranu – ogłosiła jednak w sierpniu br., że nie planuje nawiązania stosunków dyplomatycznych z Izraelem.

„Najpierw musiałoby dojść do szerokiego porozumienia pokojowego między Izraelem, a Palestyńczykami. Dopiero wtedy wszystko będzie możliwe. To jest nasz warunek” – powiedział podczas wizyty w Berlinie saudyjski minister spraw zagranicznych książę Fajsal bin Farhan.

Izrael i ZEA nawiązały relacje dyplomatyczne. Trump mówi o "historycznym porozumieniu", Iran o "haniebnym"

Izrael i Zjednoczone Emiraty Arabskie po raz pierwszy nawiązały oficjalne stosunki dyplomatyczne. Umowę wynegocjowano przy współpracy USA. Dotyczy ona również kwestii aneksji przez Izrael części terytoriów palestyńskich.

Krytyka Autonomii Palestyńskiej

Porozumienie Sudanu z Izraelem skrytykowali przedstawiciele Autonomii Palestyńskiej. Rządzący Strefą Gazy Hamas porozumienie Chartumu z Tel-Awiwem nazwał „politycznym grzechem”, który szkodzi zarówno Palestyńczykom, jak i Sudańczykom.

Prezydent Autonomii Palestyńskiej Mahmud Abbas powiedział, że jego naród odrzuca i potępia krok Sudanu w kierunku normalizacji stosunków z Izraelem w ramach porozumienia, w którym pośredniczyły Stany Zjednoczone. „Nikt nie ma prawa przemawiać w imieniu narodu palestyńskiego i sprawy palestyńskiej”, brzmi oświadczenie opublikowane przez biuro Abbasa.

Główną kością niezgody między Izraelem a państwami arabskimi była jak dotąd kwestia palestyńska. Po tym jak zawarte w 1993 r. porozumienia z Oslo nie pociągnęły za sobą w kolejnych dekadach dalszych postępów w budowie palestyńskiej państwowości, zapał państw arabskich do porozumiewania się z Izraelem osłabł, jednak wysiłki amerykańskiej dyplomacji w ostatnich miesiącach odwróciły ten trend.

Arabia Saudyjska na razie nie nawiąże stosunków dyplomatycznych z Izraelem

Po tym jak oficjalne relacje z Izraelem nawiązały Zjednoczone Emiraty Arabskie, pojawiły się pytania o to, czy Arabia Saudyjska nie będzie następna. Akuszerem porozumienia Jerozolimy i Abu Zabi są bowiem USA, a jednym z celów wzmocnienie antyirańskiej osi w regionie.

 

O …

Zaczęło się od ZEA

Sudan jest trzecim krajem muzułmańskim, który zdecydował się na normalizację stosunków z Izraelem. Wcześniej uczyniły to Zjednoczone Emiraty Arabskie i Bahrajn.

W sierpniu br. Izrael i Zjednoczone Emiraty Arabskie po raz pierwszy nawiązały oficjalne stosunki dyplomatyczne. Umowę także wynegocjowano przy współpracy USA. Dotyczy ona również kwestii aneksji przez Izrael części terytoriów palestyńskich.

Umowa Izraela z ZEA była historyczna, ponieważ to dopiero trzeci od 1948 r., a więc od proklamowania izraelskiej niepodległości, przypadek nawiązania przez Izrael oficjalnych relacji dyplomatycznych z państwem arabskim. Wcześniej były to 1979 r. Egipt, a w 1994 r. Jordania.

Przed zaplanowanymi na 3 listopada wyborami prezydenckimi w USA, stosunki z Izraelem unormują kolejne kraje arabskie?