Iran zestrzelił w ubiegłym roku ukraiński samolot pasażerski celowo? Kanada analizuje nagranie w tej sprawie

Fragment ukraińskiego samolotu pasażerskiego zestrzelonego pod Teheranem, źródło: Wikipedia/Mehr News Agency (CC BY 4.0)

Fragment ukraińskiego samolotu pasażerskiego zestrzelonego pod Teheranem, źródło: Wikipedia/Mehr News Agency (CC BY 4.0)

Kanadyjskie media poinformowały, że władze tego kraju analizują nagranie, które może świadczyć o tym, że zestrzelenie w styczniu 2020 r. samolotu ukraińskich linii lotniczych pod Teheranem przez irańską obronę przeciwlotniczą mogło nie być tragiczną pomyłką.

 

Samolot ukraińskich linii lotniczych UIA został 8 stycznia 2020 r. trafiony rakietą przeciwlotniczą krótko po starcie z lotniska w Teheranie. Na jego pokładzie było w sumie 176 osób, w tym 82 Irańczyków, 57 Kanadyjczyków, 11 Ukraińców (dwoje pasażerów i dziewięcioro członków załogi), a także obywatele Szwecji, Afganistanu i Wielkiej Brytanii.

Władze irańskie dopiero po kilku dniach przyznały, że pocisk został wystrzelony przez baterię rakietową obrony przeciwlotniczej. Teheran zapewniał, że była to pomyłka i zapowiedział ukaranie winnych, choć do tej pory nie poinformował nawet, kto był odpowiedzialny za wydanie błędnego polecenia.

Iran wypłaci odszkodowania rodzinom ofiar zestrzelonego ukraińskiego samolotu?

Maszyna została w styczniu trafiona rakietą irańskiej obrony przeciwlotniczej krótko po starcie z lotniska w Teheranie.

Iran twierdzi, że była to tragiczna pomyłka

Na Bliskim Wschodzie panowało wówczas duże napięcie. Kilka dni wcześniej amerykański dron ostrzelał w Bagdadzie konwój, którym jechał wysoki rangą irański dowódca gen. Kassem Sulejmani, którego Amerykanie oskarżali o koordynowanie ataków szyickich bojówek na bazy wojskowe USA w Iraku.

W ramach odwetu za ten atak, w którym zginął także dowódca irackich szyickich i proirańskich bojówek, znów ostrzelano amerykańskie bazy w Iraku. Choć nikt w tych ostrzałach nie zginął, Iran oczekiwał amerykańskiego odwetu.

I tym tłumaczono błędną reakcję kilka godzin później irańskiej obrony przeciwlotniczej, która doprowadziła do tragedii i śmierci cywilów. Teraz jednak pojawiły się wątpliwości. Kanadyjska telewizja publiczna CBS News poinformowała, że władze Kanady (które z racji śmierci swoich obywateli prowadzą w tej sprawie śledztwo) dysponują nagraniem, które może obalić oficjalną wersję władz Iranu.

Na nagraniu słychać bowiem głos mężczyzny (zidentyfikowanego jako szef irańskiej dyplomacji Mohammed Dżawad Zarif), który stwierdza, że zestrzelenie ukraińskiego samolotu mogło nie być przypadkiem.

Irak: Antyamerykańska manifestacja w Bagdadzie w rocznicę śmierci irańskiego generała

Równo rok po śmierci jednego z najważniejszych irańskich dowódców wojskowych, w Bagdadzie na ulice wyszły tysiące irackich szyitów. Żądano wycofanie wszystkich wojsk USA z Iraku oraz zamknięcia amerykańskiej ambasady w irackiej stolicy.

 

Generał Kassim Sulejmani zginął w Bagdadzie 3 stycznia ubiegłego …

Co znajduje się na nagraniu?

Padają tam słowa, że jest „tysiąc możliwości”, by wytłumaczyć zestrzelenie samolotu, w tym jest też możliwość celowego ataku z udziałem dwóch lub trzech „infiltratorów”, a scenariusz ten, jak dodał nagrany mężczyzna, „wcale nie jest całkowicie nieprawdopodobny”.

„Prawda nigdy nie będzie ujawniona przez najwyższe władze i siły zbrojne Iranu. Nie powiedzą nam ani nikomu innemu, bo jeśli to zrobią, otworzy to dostęp do systemów obronnych kraju, co nie będzie w interesie kraju” – dodał głos należący zdaniem Kanadyjczyków do Zarifa, a więc polityka związanego z frakcją irańskich gołębi.

Zestrzelenia ukraińskiego samolotu zaś dokonali żołnierze Gwardii Strażników Rewolucji, a więc zbrojnego ramienia frakcji irańskich jastrzębi. To także z tą jednostką zbrojną związany był gen. Sulejmani, który dowodził podległą jej brygadą Al-Kuds, zajmującą się m.in. operacjami specjalnymi i dywersją zagraniczną.

Nie wiadomo jednak jakie jest źródło tego nagrania. Nie jest wiec jasne, czy nagranie zdobył (lub zrobił) wywiad Kanady lub jakiegoś sojuszniczego państwa, czy też wyciekło ono z samego irańskiego reżimu – na przykład w ramach walk frakcyjnych.

Iran proponuje UE, aby mediowała z USA ws. umowy nuklearnej

Rezygnacja z porozumienia nuklearnego z Iranem (JCPOA) była jedną z głównych obietnic wyborczych Donalda Trumpa.

Ukraina chce otrzymać nagranie od Kanady

Tymczasem nagranie od strony kanadyjskiej chciałaby uzyskać strona ukraińska, która prowadzi własne śledztwo w sprawie zestrzelenia samolotu linii UIA. Wolę taką wyraziła już ukraińska prokuratura prowadząca owo dochodzenie.

Wiceminister spraw zagranicznych Ukrainy Jewhenij Jenin zapewnił, że „ukraińscy śledczy i eksperci mają doświadczenie w analizie podobnych nagrań i Ukraina będzie się domagać prawdy na temat katastrofy.”

„Ukraina i społeczność międzynarodowa nie pozwolą, aby czyjeś interesy – czy to określonych narodów, czy też osób, były ważniejsze niż ludzkie życie, prawa człowieka i system bezpieczeństwa lotów” – powiedział wiceszef ukraińskiego MSZ.

Iran wzbogaca uran do 20 proc. Południowokoreański tankowiec zatrzymany w Zatoce Perskiej

Władze w Teheranie zrealizowały swoją groźbę i rozpoczęły wzbogacanie uranu do poziomu pięciokrotnie wyższego, niż przewiduje podpisane przed pięcioma laty z globalnymi mocarstwami porozumienie nuklearne (JCPoA)

Iran twierdzi, że taśma to fałszywka

Iran natomiast odrzuca sugestie, że zestrzelenie ponad rok temu ukraińskiego samolotu mogło być celowym działaniem. Rzecznik prasowy irańskiego MSZ Said Chatibzadeh nazwał publikację nagrania „czynieniem bezsensownej sensacji z tragedii.”

„Te zarzuty są niewłaściwe i bezpodstawne. To nie jest głos ministra Zarifa. To nie jest też język jakim się na codzień posługuje. On wypowiada się inaczej. Twierdzenie, że to nagranie jest autentyczne, jest nieprawdziwe” – powiedział Chatibzadeh.

Wezwał też władze Kanady do „porzucenia bezowocnych działań obliczonych na wywołanie sensacji”. „Jeśli macie jakieś istotne eksperckie analizy na temat tej katastrofy, to podzielcie się nimi z nami” – powiedział rzecznik irańskiej dyplomacji.