Walka z koronawirusem po czesku. Babisz radzi Trumpowi obowiązkowe maseczki

Ściana Johna Lennona w Pradze, fot. Marta Sawicka

Ściana Johna Lennona w Pradze, fot. Marta Sawicka

Od 12 marca w Czechach obowiązuje stan wyjątkowy, który został przedłużony do końca kwietnia. Cały kraj został objęty kwarantanną.

 

W Czechach zamknięte są granice, nie działają szkoły, instytucje kultury, restauracje i większość sklepów. Obowiązuje zakaz wychodzenia z domu bez zakrytych ust i nosa oraz zakaz zgromadzeń powyżej dwóch osób. Republika Czeska jako jedna z pierwszych wprowadziła tak rygorystyczne środki nadzwyczajne w walce z koronawirusem.

Koronawirus: Sytuacja w Polsce, Europie i na świecie – AKTUALIZACJA

Najnowsze informacje na temat pandemii koronawirusa w Polsce, Europie i na świecie – TEKST NA BIEŻĄCO AKTUALIZOWANY

Czy to działa?

Według badań przeprowadzonych 31 marca i 1 kwietnia przez agencję Kantar 76 proc. Czechów uważa wprowadzone przez rząd środki nadzwyczajne za adekwatne. Pierwsze 3 przypadki zachorowań w Czechach odnotowano 1 marca. Dziś (9 kwietnia) liczba przekroczyła ponad 5,3 tys., zmarły 104 osoby. Największy dobowy skok zachorowań, 373 przypadki, odnotowano 27 marca. Wydawać by się mogło, że Czesi zmierzają drogą państw Europy Zachodniej i kolejne liczby będą coraz wyższe, a jednak, dane z kilku ostatnich dni wskazują, że sytuacja względnie się stabilizuje. Zachorowań przybywa, ale nie przekraczają 300 na dobę i to pomimo podwojenia liczby wykonanych testów. Dotychczas wykonano ponad 106 tys. testów, a planowanych jest jeszcze więcej.

Testy na koronawirusa na milion mieszkańców – jak Polska wypada na tle Europy i nie tylko? Zestawienie

Testy na koronawirusa na milion mieszkańców – jak Polska wypada na tle Europy i nie tylko?

Czeski sposób na wirusa

Czechy, obok Słowacji (i przez chwilę także Bułgarii), są jedynym państwem w Europie, w którym wprowadzono zakaz wychodzenia z domu bez zakrytych ust i nosa. Gdy na świecie trwa debata zwolenników i przeciwników noszenia maseczek, Czesi nowe prawo zaakceptowali i sprawnie wdrożyli w życie. W całym kraju ruszyła akcja masowego szycia maseczek w domach. Na portalu damerousky.cz (cz. rouška – maseczka) znaleźć można tysiące osób i firm, które oferują maseczki lub materiał na ich szycie. Na ulicach miast pojawiły się także pierwsze automaty z maseczkami, rouškomaty. Maseczki noszą prezenterzy telewizyjni, czeskie gwiazdy i politycy, łącznie z Babiszem i Zemanem.

Czeski premier zaproponował nawet wprowadzenie podobnego rozwiązania Amerykanom. „Panie Prezydencie Trump, niech pan spróbuje stawić czoło wirusowi po czesku. Noszenie prostej materiałowej maseczki zmniejsza rozprzestrzenianie się wirusa o 80 proc.!”, napisał na swoim Twitterze Andrej Babisz.

"Siada" gospodarka, spada zużycie prądu. Gdzie najbardziej?

Część przemysłu jeszcze pracuje normalnie, spadek zapotrzebowania dotyczy na razie głównie usług i transportu.

Inteligentna kwarantanna

Babisz zapowiedział, że rząd nie zamierza wprowadzać kolejnych obostrzeń, a wręcz przeciwnie planuje stopniowo znosić środki nadzwyczajne. Pomóc ma w tym system inteligentnej kwarantanny, który umożliwiłby, za wyrażeniem uprzedniej zgody, stworzenie mapy obrazującej ruch osoby zarażonej na podstawie danych z ostatnich pięciu dni, pobranych z telefonu komórkowego i karty kredytowej. Nadzór nad projektem przejął wiceminister Roman Prymula, wcześniejszy przewodniczący Krajowego Sztabu Kryzysowego, który stał się w Czechach czołową postacią w walce z koronawirusem. Prezydent Miloš Zeman już zapowiedział, że odznaczy Prymulę Orderem Lwa Białego, najwyższym czeskim odznaczeniem państwowym. Zdaniem Prymuli system inteligentnej kwarantanny, testowany dotychczas w południowomorawskim województwie, mógłby po Wielkanocach zostać wprowadzony w całym kraju, co pozwoliłoby znieść niektóre środki nadzwyczajne, które obecnie utrudniają życie Czechom oraz szkodzą czeskiej gospodarce.

Rozmowy na temat kryzysu gospodarczego bez szefa Parlamentu Europejskiego

David Sassoli wykluczony z rozmów przywódców państw członkowskich. Austria powoli wraca do normalności. Na Słowacji ogłoszono wyrok dla zabójcy dziennikarza śledczego Jana Kuciaka. Między innymi o tym piszemy we wtorkowej edycji „The Capitals”.

Czeska Tarcza antykryzysowa – Program Antywirus

Jednocześnie powstają programy pomocowe, które mają wesprzeć przedsiębiorców. Jeszcze przed wprowadzeniem stanu wyjątkowego, wicepremier Karel Havliczek zapowiedział pomoc w ramach tzw. programu COVID. Od 16 marca przedsiębiorcy mogli wnioskować o nieoprocentowane pożyczki od 500 tys. do 15 mln CZK (od 84,3 tys. PLN do 2,53 mln PLN) z terminem spłaty odroczonym o rok. Środki przeznaczone na program szybko się jednak wyczerpały. 3 kwietnia zakończyła się druga tura składania wniosków. O pomoc w ramach programu COVID II, finansowanego częściowo z funduszy strukturalnych UE, mogły ubiegać się małe i średnie firmy spoza Pragi. Do drugiej tury programu zgłosiły się także banki komercyjne, dzięki czemu przedsiębiorcy zyskali możliwość wnioskowania o wyższe pożyczki z gwarancją Czesko-Morawskiego Banku Gwarancji i Rozwoju (80 proc. na okres 3 lat).

Dotychczasowe wsparcie państwa w ramach programu COVID było niewystarczające. Środki przeznaczone na COVID II wyczerpały się po kilku godzinach. Rząd zapowiada kontynuację programu w drugiej połowie kwietnia. Ponadto 6 kwietnia wystartował Program Antywirus, który zakłada dofinansowanie wynagrodzeń pracowników w wysokości 80 proc. w przypadku przestoju firmy lub 60 proc., jeśli firma odnotowała poważne trudności w funkcjonowaniu związane z wystąpieniem koronawirusa, wynikające np. z braku znaczącej części personelu lub braku dostaw towarów.

Dla przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, czyli m.in. przedstawicieli środowiska artystycznego czy tzw. osób samozatrudnionych, rząd zaoferował jednorazową pomoc finansową w wysokości do 25 000 CZK (4215 zł) za okres od 12 marca do 30 kwietnia. Tym samym przedsiębiorcy zyskają 500 CZK (84 zł) za każdy dzień, kiedy nie mogli wykonywać pracy z powodu wystąpienia koronawirusa lub wprowadzenia rządowych środków zapobiegawczych.

Według danych z 8 kwietnia opublikowanych przez Urząd Pracy Republiki Czeskiej, poziom bezrobocia w marcu, w porównaniu z lutym, utrzymał się na tym samym poziomie i wyniósł 3 proc. Znacząco zmniejszyła się jednak liczba wolnych miejsc na czeskim rynku pracy. Jak przewidują analitycy, w kwietniu należy spodziewać się znacznego pogorszenia sytuacji z powodu skutków pandemii. Rząd przygotował nowelę budżetu na 2021 rok, która zakłada deficyt w wysokości 200 mld CZK (33,7 mld zł), czyli 140 mld (23,6 mld zł) więcej niż zakładano pierwotnie.

 

Marta Sawicka, Instytut Polski dla EURACTIV.pl

Koronawirus: Bułgaria zamyka granice i przygotowuje się na kryzys

Bułgaria postanawia zamknąć swoje granice dla państw trzecich i niektórych państw europejskich, aby spowolnić rozprzestrzenianie się koronawirusa.