SIPRI: Po raz pierwszy od wielu lat spadła sprzedaż broni na świecie. Francja i Niemcy eksportują coraz więcej

bron-eksport-sipri-stanyzjednoczone-niemcy-francja-chiny-rosja-bliskiwschod

Pieter D. Wezeman, jeden z autorów badania, uważa, że ze względu na kryzys pandemiczny "jest zbyt wcześnie”, by stwierdzić, czy trend wzrostowy został trwale zahamowany. / Zdjęcie: Defence-Imagery, pixabay.com

Według danych Sztokholmskiego Instytutu Badań nad Pokojem (SIPRI), światowa sprzedaż broni po raz pierwszy od kilkunastu lat przestała wzrastać. W grupie pięciu największych eksporterów odsetek wysłanej za granicę broni spadł w Chinach i w Rosji, jednak znacznie zwiększył się w Stanach Zjednoczonych, Francji i Niemczech. Natomiast popyt najszybciej rośnie na Bliskim Wschodzie.

 

 

Jak twierdzą twórcy raportu, chociaż w latach 2016-2020 po raz pierwszy od okresu 2001-2005 ogólna wielkość dostaw broni nie wzrosła, to utrzymuje się ona nadal na podobnym, wysokim poziomie do wyników odnotowywanych u schyłku zimnej wojny.

Pieter D. Wezeman, jeden z autorów badania, uważa, że ze względu na kryzys pandemiczny „jest zbyt wcześnie”, by stwierdzić, czy trend wzrostowy został trwale zahamowany.

„Skutki gospodarcze pandemii COVID-19 mogły sprawić, że niektóre kraje zrewidowały plany importu broni na następne lata. Jedocześnie nawet w szczycie pandemii w 2020 r. kilka państw podpisało duże kontrakty na zakup broni” – wyjaśnił Wezeman.

Wielka Brytania: Przestarzałe uzbrojenie i brak przygotowania na ewentualny konflikt

Autorzy raportu Komisji Obrony Izby Gmin parlamentu wskazują na słabe wyposażenie brytyjskiej armii.

Kto sprzedaje najwięcej broni?

W gronie pięciu największych eksporterów nadal znajdują się te same państwa – Stany Zjednoczone, Rosja, Francja, Niemcy i Chiny – jednak zmieniły się zależności między nimi.

Stany Zjednoczone umocniły się na pozycji lidera. Ich eksport wzrósł o 15 proc. w porównaniu do lat 2011-2015 i stanowił w ostatnich pięciu latach 37 proc. ogólnej światowej sprzedaży. Amerykanie wysłali broń do 96 państw, a 47 proc. wszystkich zagranicznych dostaw trafiło na Bliski Wschód, gdzie największym odbiorcą była Arabia Saudyjska.

Najbardziej zauważalny wzrost w tej grupie zanotowała Francja (44 proc.) i w latach 2016-2020 odpowiadała za 8,2 proc. całkowitego eksportu na świecie. Broń od Francuzów kupowały najczęściej Indie, Egipt oraz Katar.

Z kolei o 21 procent międzynarodową sprzedaż broni zwiększyły Niemcy. Ich materiały wysyłane były najczęściej do Korei Południowej, Algierii i Egiptu. Łącznie niemiecki eksport stanowił 5,5 proc. światowego handlu.

Szwecja: Rosja lepiej przygotowana do konfliktu niż NATO

Rosja jest lepiej przygotowana do wojny na dużą skalę w Europie Północnej niż kraje NATO, podkreśla w raporcie Szwedzka Agencja Badań nad Obronnością.

Spadki w Rosji i Chinach

Mimo że zarówno Niemcy, jak i Francja znacząco zwiększyły swój udział w międzynarodowym eksporcie broni, to na drugim miejscu w zestawieniu utrzymała się Rosja, która odpowiadała w ostatnich pięciu latach za 20 proc. sprzedaży w skali globalnej. Najwięcej broni rosyjskiej produkcji trafia do Indii, Chin i Algierii.

Niemniej jednak, w porównaniu do lat 2011-2015 Rosja doświadczyła 22-procentowego spadku w eksporcie, który dodatkowo powiększył przewagę Amerykanów. Współautorka raportu Alexandra Kuimova tłumaczy, że „chociaż Rosja podpisała niedawno nowe umowy na zakup broni z kilkoma państwami i jej eksport w najbliższych latach prawdopodobnie stopniowo będzie wzrastał, to Stany Zjednoczone są dla niej silną konkurencją w wielu regionach”.

Na piąte miejsce przesunęły się Chiny – ich eksport zmniejszył się o 7,8 proc. i stanowił 5,2 proc. światowej sprzedaży. Pakistan, Bangladesz i Algieria to trzy państwa, które kupowały chińską broń najczęściej.

Unia Europejska wzmocni strategiczną autonomię, ale przy ścisłej współpracy z NATO

Jakie działania podejmie UE, aby osiągnąć strategiczną autonomię w dziedzinie obronności?

Kto kupuje najwięcej broni?

Najwięcej broni w latach 2016-2020 sprowadziły Arabia Saudyjska (11 proc.), Indie (10 proc.) oraz Egipt (6 proc.). Z kolei Państwa Bliskiego Wschodu zakupiły o 25 proc. więcej broni w porównaniu do poprzedniego pięcioletniego okresu. W przypadku Arabii Saudyjskiej nastąpił wzrost o 61 proc., Kataru – o 361 proc., a Egiptu – o 136 proc.

Biorąc pod uwagę regiony, klasyfikację importerów uzbrojenia otwierają państwa Azji i Oceanii (42 proc.). Za nimi znalazł się Bliski Wschód (33 proc.), Europa (12 proc.), Afryka (7,3 proc.) oraz obie Ameryki (5,4 proc.).

Polska zajęła 36. miejsce w gronie 40 największych importerów, a źródłami zakupów broni były Stany Zjednoczone (33 proc.), Włochy (13 proc.) i Korea Południowa (11 proc.). Polska jest także trzecim – po Omanie i Stanach Zjednoczonych – krajem, do którego najwięcej broni wysyła Norwegia.

 

Więcej informacji: 

International arms transfers level off after years of sharp growth; Middle Eastern arms imports grow most, says SIPRI