Prezydent Litwy podpisał ustawę o pisowni nazwisk / Europa i świat w skrócie

Gitanas Nausėda, Litwa

Prezydent Litwy Gitanas Nauseda / © European Union 2021 - Source : EUCO [EUCO Newsroom]

Dopuszcza ona litery niewystępujące w litewskim alfabecie w oficjalnych dokumentach, ale nie wszystkie.

W środę Ministerstwo Zdrowia poinformowało o 53 420 nowych przypadkach zakażenia koronawirusem w Polsce. Z powodu COVID-19 zmarło 276 osób.

W ciągu ostatniej doby najwięcej nowych przypadków SARS-CoV-2 potwierdzono we Francji – 501,6 tys., w USA – 443,1 tys., w Indiach – 285,9 tys.

Liczba zakażeń wykrytych na całym świecie od początku pandemii wynosi 360 mln. Na COVID-19 zmarło ponad 5,6 mln osób, ale wyzdrowiało już ponad 285 mln.

  • Polska nie wyda władzom w Mińsku założyciela niezależnego białoruskiego portalu NEXTA, Ściapana Puciły.  Sąd Okręgowy w Warszawie wydał taką decyzję po krótkim posiedzeniu. Odrzucił tym samym wniosek o ekstradycję jaki złożyła Białoruś. (AW)
  • Polska: W Częstochowie zmarła 37-letnia Agnieszka T., znajdująca się w szpitalu od grudnia 2021 r. Kobieta trafiła do Szpitala Wojewódzkiego w związku ze złym samopoczuciem, którego doznawała będąc w I trymestrze bliźniaczej ciąży. 23 grudnia obumarł jej pierwszy płód, który lekarze postanowili zostawić w ciele pacjentki do czasu samoistnego obumarcia drugiego. Decyzja medyków dyktowana miała być surowym prawem antyaborcyjnym, panującym w Polsce. Drugi płód obumarł 29 grudnia, a dwa dni później zdecydowano się na ich wydobycie z ciała kobiety. Zdaniem jej rodziny czas oczekiwania na przeprowadzenie zabiegu był tak długi, że w organizmie pacjentki rozwinęła się poważna sepsa, która miała wpływ nie tylko na jej zdrowie, ale i na jej stan psychiczny, dodając, że szpital miał utrudniać kontakt ze sobą i z chorą kobietą. Pacjentka zmarła 25 stycznia w szpitalu w Blachowni, dokąd została przeniesiona po tym, jak stan jej zdrowia znacznie się pogorszył. (BS)
  • Polska: Citizen Lab poinformowało o kolejnych osobach, które były podsłuchiwane Pegasusem w Polsce. To Michał Kołodziejczak i Tomasz Szwejgiert. Kołodziejczak jest liderem Agrounii, czyli ruchu społecznego skupiającego rolników. Jak wynika z depeszy Associated Press, telefon Kołodziejczaka był inwigilowany kilkakrotnie w maju 2019 r., czyli kilka miesięcy przed wyborami parlamentarnymi. I dwa miesiące po głośnych protestach w Warszawie. Rolnicy zablokowali wówczas plac Zawiszy, palili słomę, rozrzucali jabłka i świńskie łby. Tomasz Szwejgiert to współautor – razem z Janem Pińskim – książki o Mariuszu Kamińskim. Według AP jego telefon został zhakowany 21 razy między marcem a czerwcem 2019 r., czyli tuż po wysłaniu pytań w sprawie książki do polskiego rządu. (MK)
  • Litwa: Prezydent Gitanas Nausėda podpisał ustawę o pisowni obcojęzycznych nazwisk w litewskich dokumentach tożsamości. Została ona przyjęta 18 stycznia przez litewski Sejm. Dopuszcza ona litery niewystępujące w litewskim alfabecie w oficjalnych dokumentach, ale nie wszystkie. Sprawa ma duże znaczenie m.in. dla mniejszości polskiej na Litwie. Więcej na ten temat piszemy TUTAJ. (AW)
  • Wielka Brytania przeprowadzi eksperyment, polegający na skróceniu czasu pracy do 4 dni tygodniowo. Trzydzieści brytyjskich firm ma zmniejszyć wymiar pracy osób zatrudnionych u siebie do 32 godzin w tygodniu przy zachowaniu takiej samej pensji. Podobne badania, przeprowadzone m.in. w Hiszpanii i na Islandii wykazały, że zmniejszenie czasu pracy poprawnie wpływa na samopoczucie i zdrowie psychiczne pracowników, nie obniża ich produktywności, a wręcz może ją podnieść. (BS)
  • Grecja: Duże opady śniegu w Atenach w poniedziałek (24 stycznia) zakłóciły ruch lotniczy i zatrzymały transport. Ekipy ratunkowe udzieliły pomocy setkom kierowców, których samochody zatrzymały się na wiele godzin na obwodnicy miasta. Silne opady śniegu są rzadkością w Atenach, jednak burza śnieżna miała tam miejsce już drugi rok z rzędu. (EZ)
  • Haiti: Jedna osoba zginęła w wyniku trzęsienia ziemi o magnitudzie 5,2. Epicentrum znajdowało się około 10 kilometrów pod ziemią. Wstrząsy wtórne były na szczęście krótkie. (AW)
  • Niemcy: Na terenie uniwersytetu w Heidelbergu doszło do strzelaniny. Napastnik, student uczelni, za pomocą broni długiej zranił kilka osób, po czym najprawdopodobniej sam się zastrzelił. Władze podają, że według wstępnych doniesień nie kierowały nim motywy polityczne ani religijne. (KW)
  • Polska: W podpoznańskim zakładzie Solaris Bus & Coach w poniedziałek (24 stycznia) o 6 rano rozpoczął się strajk pracowników. Strajkujący domagają się podwyżek wynagrodzeń o 800 zł dla każdego zatrudnionego. Zdaniem obecnego na miejscu posła Macieja Koniecznego z Lewicy Razem „firma odmawia podwyżek, pomimo rekordowo wysokich zysków”. Pracownicy  zapowiadają, że akcja protestacyjna będzie trwać do skutku. „Ta sytuacja pokazuje doskonale, że bez silnych związków zawodowych i groźby strajku nie ma co liczyć na sprawiedliwy podział wypracowanych zysków. Ręka w rękę strajkują związkowcy z Konfederacji Pracy i Solidarności. Pracownicy są zdeterminowani i gotowi do walki. Byliśmy dzisiaj z nimi na hali i będziemy wspierać strajk do jego zwycięskiego końca” – pisze dalej na swoim Facebooku poseł Lewicy. (BS)
  • Włochy: W poniedziałek (24 stycznia) parlament rozpocznie głosowanie nad wyborem nowej głowy państwa, wśród kandydatów jest premier Mario Draghi. Ponad 1000 przedstawicieli Izby Deputowanych i Senatu zbierze się na pierwszą turę głosowania, w którym wybierze następcę Sergio Mattarelli. (EZ)
  • Armenia: Prezydent Armen Sarkisjan podał się do dymisji. Prezydent był ostatnio w poważnym konflikcie z premierem Nikolem Paszynianem. W oświadczeniu dotyczącym swojej dymisji Sarkisjan napisał, że swoje ustąpienie z urzędu rozważał od dawna. (AW)
  • Włochy: Były premier Silvio Berlusconi od czwartku (20 stycznia) przebywa w mediolańskim szpitalu, powiedziała anonimowo jedna z osób zaznajomionych ze sprawą. Wcześniej agencja ANSA poinformowała o hospitalizacji Berlusconiego w związku z rutynowymi badaniami. Rzecznik 85-letniego polityka nie odpowiedział na prośbę agencji Reutera o komentarz, nie wiadomo więc, czy ogłoszona przez Berlusconiego w sobotę decyzja o rezygnacji z kandydowania na prezydenta kraju ma związek ze stanem jego zdrowia. On sam uzasadniał ją chęcią uniknięcia podziałów w parlamencie, jakie nieuchronnie wywołałaby jego kandydatura. (AK)
  • Turcja i Salwador: Prezydent Salwadoru Nayib Bukele rozpoczął swoją pierwszą oficjalną wizytę w 2022 roku od podróży do Turcji. W rozmowach z prezydentem Turcji Recepem Erdoganem uzgodniono zasady wspólnej współpracy politycznej i gospodarczej. Bukele szuka możliwości dywersyfikacji źródeł inwestycji. Turcja i Salwador mają zamiar znacząco zwiększyć handel dwustronny do 0.5 mld dolarów w ciągu najbliższych pięciu lat. Prezydent Salwadoru w trakcie obecnej wizyty zagranicznej ma w programie odwiedzić jeszcze Zjednoczone Emiraty Arabskie, Rosję, Hiszpanię, Włochy, Francję, Koreę Południową i Singapur. (SK)
  • Korea Południowa spłaciła w imieniu Iranu 18 mln dolarów długu na rzecz Organizacji Narodów Zjednoczonych, z wykorzystaniem zamrożonych w wyniku amerykańskich sankcji irańskich funduszy, tym samym umożliwiając przywrócenie mu prawa głosu podczas obrad organizacji. Podobna sytuacja miała miejsce latem poprzedniego roku, kiedy to Iranowi udało się odzyskać prawo głosu w ONZ po opłaceniu zaległych składek członkowskich. (JK)
  • USA: Pożary w Kalifornii. Ogień w sobotę objął już obszar ponad 1500 arów. Około 400 osób zostało ewakuowanych z hrabstwa Monterey, a kolejne 500 z regionu Big Sur. (JK)
  • Peru: Rząd ogłosił stan klęski ekologicznej na 90 dni w objętych wyciekiem ropy rejonach przybrzeżnych. Wyciek został spowodowany przez fale wywołane wybuchem wulkanu na Tonga, który uszkodził kadłub tankowca należącego do hiszpańskiego koncernu Repsol. Łącznie około 2 384 metrów sześciennych piasku zostało skażonych ropą naftową. (JK)
  • Norwegia: Delegacja talibów przybyła do Norwegii, aby omówić podczas rozmów z Zachodem  kwestię kryzysu humanitarnego w Afganistanie. Jest to pierwszy taki przypadek od czasu przejęcia władzy przez talibańskie siły. MSZ Norwegii podkreśla jednak że wizyta nie jest legitymizacją władzy przedstawicieli nowego rządu Afganistanu. (KK)
  • Niemcy: Szef niemieckiej marynarki wojennej Kay-Achim Schoenbach odchodzi ze stanowiska. Wiceadmirał złożył rezygnację, która została przyjęta przez minister obrony Christine Lambrecht. Schoenbach wywołał skandal swoimi wypowiedziami na temat konfliktu ukraińskiego. Podczas wizyty w Indiach Schoenbach stwierdził, że Ukraina nie odzyska anektowanego przez Rosję Krymu. – Półwysep Krymski już przepadł, nigdy nie wróci, to fakt – powiedział. Odnośnie prezydenta Rosji Władimira Putina szef niemieckiej marynarki wojennej powiedział, że to, czego Putin naprawdę chce, to szacunek. – Mój Boże, obdarzenie kogoś szacunkiem mało kosztuje, a nawet nic… Można łatwo dać mu szacunek, którego żąda i zapewne na który również zasługuje – stwierdził Schoenbach. Ministerstwo Obrony w Berlinie zdystansowało się od wypowiedzi Schoenbacha. (MK)
  • Stany Zjednoczone, największy darczyńca Światowej Organizacji Zdrowia, sprzeciwiają się propozycjom uczynienia organizacji bardziej niezależną. WHO zaproponowało, aby zwiększyć stałą roczną składkę każdego państwa członkowskiego. Plan jest częścią szerszego procesu reform związaną z  pandemią COVID-19, która uwydatniła ograniczenia uprawnień WHO. USA sprzeciwia się reformie, ponieważ ma obawy co do rosnących wpływów Chin w WHO. (KR)
  • Prezydent USA Joe Biden i premier Japonii Fumio Kishida podczas wirtualnego szczytu w piątek (21 stycznia) zgodzili się wzmocnić współpracę wobec rosnącej siły Chin, programu rakietowego Korei Północnej i kryzysu wokół Ukrainy. Biały Dom oznajmił, że oba państwa „są zjednoczone w celu, by podtrzymać i zwiększyć swoje zaangażowanie” w regionie Indo-Pacyfiku. Przywódcy mieli zobowiązać się m.in. do bliskiej współpracy, by zapobiec rosyjskiej inwazji na Ukrainę oraz zapowiedzieć dalszą koordynację działań wobec reżimu północnokoreańskiego.  (PB)
  • Jemen: Co najmniej 70 osób zginęło, a ponad 100 zostało rannych w piątek (21 stycznia) w nalocie na więzienie w kontrolowanym przez rebeliantów mieście Sada na północy Jemenu, poinformowała organizacja Lekarze bez Granic (MsF). Atak przypisywany jest koalicji kierowanej przez Arabię Saudyjską. Nie jest wykluczone, że liczba ofiar może wzrosnąć, bo pod gruzami zawalonego budynku mogą być ludzie. Nie podano, kim byli więźniowie i ilu ich tam było. (MK)
  • ONZ: Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych przyjęło rezolucję przeciwko negowaniu Holokaustu i rozpowszechnianiu fałszywych informacji o zagładzie Żydów. Inicjatorami rezolucji były Niemcy i Izrael. Jej treść poparło 114 spośród 193 krajów ONZ. Jedynie Iran przedstawił zastrzeżenia. Rezolucja została przyjęta bez głosowania. Wzywa ona wszystkie kraje ONZ do przyjęcia programów edukowania przyszłych pokoleń o Holokauście, zaś przedsiębiorstwa sektora mediów społecznościowych do podjęcia aktywnych działań służących skuteczniejszej walce z antysemityzmem, negowaniem i zakłamywaniem Holokaustu. Rezolucję uchwalono w związku z 80. rocznicą konferencji w Wannsee z 20 stycznia 1942 r., na której członkowie nazistowskich władz Niemiec zaplanowali „ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej”, czyli systematyczne mordowanie Żydów w czasie II wojny światowej. (MK)
  • Ghana: Na zachodzie Ghany w czwartek (20 stycznia) wieczorem doszło do potężnej eksplozji w wyniku zderzenia ciężarówki, przewożącej materiały wybuchowe do kopalni złota, i motocykla; ok. 500 budynków zostało zniszczonych, zginęło co najmniej 17 osób, a 59 jest rannych. Do wypadku doszło w miejscowości Apiate, pomiędzy miastami Bogoso i Bawdie. Ciężarówka zmierzała do kopalni złota Chirano, należącej do kanadyjskiego przedsiębiorstwa Kinross Gold Corporation. Rzecznik firmy potwierdził, że do tragicznego zdarzenia doszło w odległości 140 km od kopalni. (MK)
  • Francja: Były szef kancelarii prezydenta Nicolasa Sarkozy’ego Claude Guéant został skazany przez paryski sąd na rok więzienia. Proces dotyczył tzw. afery sondażowej, czyli nielegalnego finansowania badań opinii publicznej zamawianych przez Pałac Elizejski w latach 2007-2009. (AW)
  • Niemcy: Rząd ogłosił cel przyciągnięcia do kraju 400 tys. wykwalifikowanych pracowników z zagranicy każdego roku. Celem działania jest walks z kryzysem demograficznym oraz brakami w sile roboczej. Według Christiana Duerr, członka Wolnej Partii Demokratycznej, braki na niemieckim rynku pracy stały się na tyle dotkliwe, że zaczęły „drastycznie” spowalniać wzrost gospodarczy. (JK)
  • Chile: Prezydent-elekt Gabriel Boric ogłosił skład określanego mianem „umiarkowanego” rządu. Jako ministra finansów Boric naznaczył Mario Marcela Cullell, obecnego prezesa banku narodowego, współpracującego wcześniej z centrolewicową koalicją Concertación. Profesor Miguel Angel Lopez z Universidad de Chile ocenił nowy rząd jako „miks sojuszników koalicyjnych” Borica oraz „technokratów”, oraz że wybór nowego ministra finansów został odebrany jako znak stabilności ekonomicznej. (JK)
  • „Rada Bezpieczeństwa ONZ powinna zareagować i chronić mniejszości w Indiach„, mówił w wywiadzie dla Aljazeera były specjalny sprawozdawca ONZ ds. zapobiegania ludobójstwom Juan E. Méndez. Sytuacja w Indiach jest według Mendeza „niebezpieczna” i „głęboko niepokojąca” – odnotowano przypadki nawoływania do ludobójstwa na muzułmanach, między innymi ze strony reprezentantów skrajnie prawicowych ugrupowań hinduskich. (JK)
  • Watykan:  Były papież Benedykt XVI oskarżony o niepodjęcie działań przeciwko duchownym w czterech przypadkach domniemanych nadużyć seksualnych w swojej archidiecezji, gdy był arcybiskupem Monachium. Raport, ujawniający przestępstwa seksualne, mówi, że było co najmniej 497 ofiar, głównie młodych mężczyzn. Stolica Apostolska zapowiedziała, że oceni pełny raport i przeanalizuje jego szczegóły. (KR)

Radosław Sikorski: Rosja chce rozbitej Europy [WYWIAD]

Rozmawiajmy o tym, jak państwa mogą skuteczniej współpracować na rzecz wspólnych interesów i wspólnego dobra, mówi polityk w rozmowie z EURACTIV.pl

Ukraina w NATO? Póki co nie ma takiej opcji [WYWIAD]

„Członkostwo Gruzji i Ukrainy w NATO w najbliższej przyszłości nie jest możliwe, a alternatywa – dozbrajanie Ukrainy – to skomplikowana kwestia”

Wszystko co ważne w Europie i na świecie na EURACTIV.pl

Zapraszamy także do czytania codziennego przeglądu informacji z europejskich stolic – The Capitals – aby być na bieżąco z najważniejszymi wydarzeniami w Unii Europejskiej.