Jest zgoda na CETA

Charles Michel, premier Belgii// Źródło: Kancelaria Premiera Belgii

Po maratonie negocjacyjnym belgijski region Walonia przestał blokować podpisanie umowy o wolnym handlu między UE a Kanadą. Teraz porozumienie między Walonią a rządem będą musiały jeszcze zatwierdzić parlamenty regionalne i krajowy w Belgii.

 

Dziś (27 października) premier Belgii Charles Michel poinformował, że jego rząd osiągnął porozumienie z Walonią, jednym z regionów Belgii w kwestii umowy o wolnym handlu między UE a Kanadą (CETA). Kończy to trwające od prawie tygodnia negocjacje w tej sprawie.

>> Czytaj więcej o CETA w naszej analizie umowy

Walonia przyciągnęła uwagę UE i świata kiedy w piątek (21 października) odmówiła poparcia dla CETA. Uniemożliwiło to oficjalne podpisanie umowy, które miało mieć miejsce dziś (27 października) w Brukseli.

System władzy w Belgii

Belgia jest krajem z federalnym system rządów. Oznacza to, że regiony, w przeciwieństwie do polskich województw, którym odpowiadają wielkością, mają dużo większą władzę nie tylko nad sobą, ale także nad polityką całego kraju.

W kraju istnieją dwa rodzaje podziału. Pierwszy z nich bazuje na kulturze: w ten sposób stworzone zostały Wspólnoty, określane na podstawie języków: Francuska, Flamandzka i Niemieckojęzyczna. Wspólnoty Francuska i Flamandzka wspólnie zarządzają stolicą kraju – Brukselą. Drugi podział powstał natomiast na zasadzie powiązań gospodarczych (pokrywających się w większości z podziałami kulturowymi), które dzielą kraj na trzy Regiony: Walonię, Flandrię oraz Stołeczny Region Brukseli.

Wspólnoty zarządzają przede wszystkim sprawami powiązanymi z językiem i kulturą – w tym mediami i edukacją. W latach 80. XX w. doszły do tego także opieka zdrowotna i pomoc społeczna.

Regiony zarządzają natomiast wszystkim, co dotyczy ich terytorium. Daje im to szerokie uprawnienia  – od polityki środowiskowej i energetycznej przez zamówienia publiczne aż po, kluczowe z punktu widzenia umowy z Kanadą, sprawy handlu zagranicznego.

Rząd federalny posiada nadzór nad sprawami międzynarodowymi, spółkami skarbu państwa, siłami zbrojnymi. Federalny jest także wymiar sprawiedliwości, część systemu opieki zdrowotnej niezarządzana przez Wspólnoty oraz finanse publiczne.

Region i Wspólnota Flamandzka zarządzane są łącznie. Pozostałe Wspólnoty i Regiony, jak również system federalny mają własne rządy i parlamenty – czyli łącznie, licząc z federalnym, w Belgii działa sześć rządów i sześć parlamentów.

CETA i Walonia

Jako że CETA dotyczy handlu międzynarodowego, zgodę na nią musiały wyrazić regiony. Walonia w piątek zdecydowała o zawetowaniu umowy, co uniemożliwiło rządowi federalnemu (odpowiedzialnemu za reprezentowanie Belgii na arenie międzynarodowej, w tym w instytucjach UE) podpisanie jej – a CETA, zgodnie z prawem unijnym, musi być zaakceptowana przez wszystkie państwa członkowskie UE.

Od tego czasu między Walonią a rządem Michela trwały negocjacje. Dziś po południu premier poinformował, że osiągnięto porozumienie – Walonia wynegocjowała konieczność zasięgnięcia opinii w Trybunale Sprawiedliwości UE nt. sposobu rozstrzygania sporów na linii inwestor-państwo. W porozumieniu z Walonią miały się też znaleźć przepisy gwarantujące rolnikom lepszą ochronę przed konkurencją z Kanady.

Belgijska zgoda nie oznacza podpisania CETA

Premier Michel zapowiada, że dzięki porozumieniu z Walonią, jeszcze dziś przed północą wszystkie Wspólnoty, Regiony oraz władze federalne zatwierdzą CETA. Umożliwi to wtedy Belgii wyrażenie zgody na umowę.

Nie oznacza to jednak, że będzie ją można od razu podpisać. Z uwagi na zmiany wprowadzane przez porozumienie z Walonią, będzie ono musiało być zaakceptowane przez strony umowy – czyli państwa unijne oraz Kanadę. Z tego powodu rzecznik Komisji Europejskiej (która reprezentuje UE w negocjacjach handlowych) Margaritis Schinas stwierdził po informacjach o porozumieniu z Walonią, że nie chce się wypowiadać na temat możliwej nowej daty podpisania CETA. (kk)