Reklama
Komisja Europejska, która w środę przyjęła zieloną księgę poświęconą przyszłości wspólnej polityki rybołówstwa UE (WPRyb), zaprosiła do otwartej debaty również naukowców, przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego i samych obywateli.
„Zadajemy pytania, które sięgają fundamentalnych założeń obecnej polityki, nie uznając żadnych dotychczasowych pewników za niepodważalne. Nie chodzi nam o jeszcze jedną zwykłą reformę. Nadszedł czas, by zaprojektować nowoczesny, prosty i zrównoważony system zarządzania zasobami rybnymi w UE, który zostanie odziedziczony przez kolejne pokolenia XXI wieku” - powiedział komisarz ds. gospodarki morskiej i rybołówstwa Joe Borg.
Dokument KE analizuje słabości obecnej polityki rybołówstwa, a społeczne konsultacje otwierają proces zmierzający do gruntownej reformy wspólnej polityki w tej dziedzinie. Zielona księga ma na celu ugruntowanie w powszechnej świadomości wyzwań stojących przed sektorem oraz wywołanie publicznej reakcji, która może przynieść nową, innowacyjną, a zarazem bardziej kompromisową koncepcję uregulowania kwestii rybołówstwa – wyjaśnia Komisja.
Chodzi przede wszystkim o znalezienie odpowiedzi na kilka podstawowych pytań: jak zapewnić długofalowy, zrównoważony charakter rybołówstwa przy zachowaniu jego opłacalności; jak dostosować zdolność połowową floty, nie zaniedbując potrzeb socjalnych społeczności nadmorskich; jak doprowadzić do przestrzegania prawa dotyczącego połowów, a także - w jaki sposób Unia Europejska może, poprzez swoją politykę, przyczynić się do zrównoważonego charakteru rybołówstwa poza wodami UE?
W opublikowanym w środę dokumencie Komisja zwraca, że jednym z głównych problemów jest przetrzebienie zasobów ryb. Przełowienie obserwuje się bowiem w 88 proc. stad (wobec średniej światowej wynoszącej 25 proc.), a w 30 proc. przekracza bezpieczne granice biologiczne, co znaczy, że zostało w nich zbyt mało ryb w wieku reprodukcyjnym, żeby stado mogło się naturalnie odradzać. Tymczasem połowy na wielu łowiskach przekraczają dwu-, a nawet trzykrotnie zdolności odtwórcze żyjących w nich ryb.
KE uważa, że wynika to przede wszystkim z nadmiernych zdolności połowowych unijnej floty rybackiej. Podkreśla przy tym, że prowadzi to nie tylko do wytrzebienia ryb, ale również do coraz mniejszych zysków całej branży.
„Trzeba znaleźć rozwiązanie tego stanu rzeczy, pozwalające na odnowienie zasobów najsilniej zdziesiątkowanych stad ryb, a jednocześnie gwarantujące rybakom stałe i pewne źródło dochodów z połowów” – czytamy w komunikacie prasowym Komisji.
W zielonej księdze wskazano też cztery kolejne strukturalne słabości obecnej polityki: brak precyzyjnych celów polityki (zwłaszcza w odniesieniu do odpowiedzialności ekologicznej i integracji z problematyką ogólnomorską); nadmierna centralizacja systemu podejmowania decyzji (skoncentrowanego na rozwiązaniach krótkoterminowych, nierzadko stojących w sprzeczności z długofalowym zrównoważeniem połowów); regulacje niedostatecznie egzekwujące odpowiedzialność branży i brak politycznego wsparcia dla poszanowania ograniczeń połowowych.
KE podkreśla, że dwie trzecie zapotrzebowania rynku europejskiego zaspokajają dziś produkty rybne pochodzące z importu. Ostrzega też, że jeśli w najbliższych latach nie uda się wprowadzić prawdziwie zrównoważonej eksploatacji zasobów, to dojdzie do całkowitego wytrzebienia mórz, a rybołówstwo stanie się nieefektywnym gospodarczo sektorem.
Komisja przypomina, że prawnie jest zobowiązana do przeprowadzenia przeglądu części WPRyb do roku 2012, ale wobec niepokojącego stan mórz (zwłaszcza w odniesieniu do zasobów ryb i nadmiaru zdolności połowowej floty) zdecydowała się rozpocząć prace nad reformą unijnej polityki rybołówstwa już teraz. Po zakończeniu zainaugurowanej właśnie publicznej debacie, Komisja zamierza przygotować sprawozdanie z oceny skutków, a potem opracować wniosek w sprawie nowych rozwiązań prawnych. KE przewiduje, że projekt reformy mógłby być przedłożony Parlamentowi Europejskiemu i unijnej Radzie w pierwszych miesiącach 2011 roku., a jego przyjęcie mogłoby nastąpić w roku 2012. (bea)
