PARTNER
W skrócie:
Komisja Europejska przyjęła dwa komunikaty dotyczące katastrof: w sprawie wspólnotowego podejścia do ograniczania w UE skutków klęsk żywiołowych i katastrof spowodowanych przez człowieka oraz w sprawie strategii UE na rzecz zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi w krajach rozwijających się. Komunikaty, przyjęte w poniedziałek jako pakiet, stanowią pierwszą próbę obrania bardziej strategicznego podejścia – zwłaszcza w świetle wciąż zwiększającego się ryzyka związanego ze zmianami klimatu.
Proponowane na szczeblu Wspólnoty działania skupiają się na takich dziedzinach jak rozwój wiedzy, łączenie podmiotów w sieci współpracy, łączenie polityk oraz zwiększanie skuteczności istniejących wspólnotowych instrumentów zapobiegania klęskom żywiołowym, w których to dziedzinach wspólne podejście jest bardziej skuteczne niż środki podejmowane przez pojedyncze kraje.
Odnośnie krajów rozwijających się Komisja jest w trakcie tworzenia unijnej strategii mającej pomóc zmniejszyć wpływ klęsk żywiołowych na kraje o podwyższonym ryzyku. Oba komunikaty stanowią wkład w realizację planu działań z Hyogo na lata 2005-2015, przyjętego na światowej konferencji w sprawie ograniczania skutków katastrof.
Europejski komisarz ds. środowiska Stavros Dimas stwierdził, że klęski żywiołowe są coraz większym zagrożeniem dla państw członkowskich UE. „Przewiduje się, że z powodu zmian klimatu zwiększy się w przyszłości ich częstotliwość i intensywność. Musimy zrobić wszystko, co w naszej mocy, aby zmniejszyć ich wpływ, przygotowując się najlepiej, jak potrafimy. Komunikat w tej sprawie stanowi ważny pierwszy krok, rozpoczynający długoterminowy proces dla działań wspólnotowych w tym zakresie”, stwierdził Dimas.
Europejski komisarz ds. rozwoju i pomocy humanitarnej Louis Michel podkreślił, że lepiej jest zapobiegać niż leczyć, a inwestycja w zmniejszenie ryzyka, jeszcze zanim nastąpi klęska, przynosi o wiele większe korzyści niż zapewnienie pomocy humanitarnej po fakcie. „Wiemy przecież, że wraz ze zmianą klimatu sytuacja tylko się pogorszy, dlatego musimy działać już dziś. Jestem przekonany, że zmniejszenie ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi pomoże uratować życie wielu ludzi i że stanie się podstawowym narzędziem walki z ubóstwem na świecie”, powiedział Michel.
Komunikat w sprawie zapobiegania katastrofom identyfikuje obszary, w których działania na szczeblu UE mogłyby przynieść dodatkowe korzyści. Należą do nich: sporządzenie wspólnotowego wykazu dostępnych informacji o katastrofach oraz najlepszych praktyk; przygotowanie wytycznych do opracowywania map zagrożenia i ryzyka; łączenie podmiotów i polityk w całym cyklu zarządzania kryzysowego, z naciskiem na szkolenia i podnoszenie świadomości; ułatwiony dostęp do systemów wczesnego ostrzegania; skuteczniejsze kierowanie funduszy wspólnotowych.
W komunikacie w sprawie zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi ustanawia się następujące priorytety: wzmocnienie dialogu politycznego z krajami rozwijającymi się oraz włączenie zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi do polityki i działań zarówno UE, jak i krajów rozwijających się, w tym udzielenie pomocy UE na krajowe inwestycje związane ze zmniejszaniem ryzyka. Istotne jest także tworzenie regionalnych planów (pierwszy z nich na rzecz Karaibów).
UE przedstawi wszystkie przewidywane działania szczegółowe w planie realizacji przewidzianym na czerwiec 2009 r.
W marcu 2008 r. Komisja Europejska przyjęła komunikat w sprawie wzmocnienia zdolności Unii do reagowania w przypadku katastrof. W komunikacie przyjęto zintegrowane podejście obejmujące wszystkie etapy katastrof (działania zapobiegawcze, gotowość, natychmiastowa reakcja, likwidowanie skutków), dotyczące wszystkich rodzajów katastrof (w UE i poza jej granicami, klęsk żywiołowych i katastrof spowodowanych przez człowieka) oraz obejmujące wszystkie narzędzia UE, jak i koordynację międzyinstytucjonalną.
Komunikat zawierał również szczegółowy załącznik dotyczący pożarów lasów. W komunikacie zapowiedziano oba wnioski: w sprawie zapobiegania klęskom żywiołowym oraz w sprawie strategii UE na rzecz zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi w krajach rozwijających się. Parlament Europejski i Rada wezwały ponadto do podjęcia natychmiastowych działań związanych z zapobieganiem klęskom żywiołowym. (tmw)