W skrócie:
"Możemy chronić naszych obywateli tylko wówczas, jeśli podejmiemy solidarne działania”.
Komisja Europejska przyjęła komunikat w sprawie zdolności Unii do reagowania w przypadku katastrof. Aby sprostać rosnącej liczbie wyzwań związanych z klęskami żywiołowymi lub katastrofami spowodowanymi przez człowieka, komisja zaproponowała zwiększenie zdolności Unii Europejskiej do ochrony ludności oraz udzielania pomocy humanitarnej w unii i poza jej granicami. W komunikacie szczególną uwagę zwrócono na poprawę zdolności reagowania UE w przypadku pożarów lasów.
„Niezależnie od tego, czy udzielamy pomocy ofiarom tsunami w południowej Azji, ewakuujemy obywateli UE z ogarniętego wojną Libanu, czy zwalczamy skutki powodzi i pożarów lasów w Europie - możemy chronić naszych obywateli oraz pomagać innym tylko wówczas, jeśli podejmiemy solidarne działania” – oświadczył przewodniczący Komisji José Manuel Barroso. Jego zdaniem w przypadku reagowania na katastrofy, tak jak w wielu innych dziedzinach, europejskie działania będą skuteczniejsze, jeśli państwa unii połączą siły i wykorzystają swoją różnorodność oraz zróżnicowaną wiedzę fachową.”
W ostatnich latach nasiliły się głosy domagające się zwiększenia skuteczności unii w reagowaniu na katastrofy. Bezpośrednim powodem były wielkie klęski żywiołowe, takie jak tsunami na Oceanie Indyjskim w 2004 r., wojna w Libanie oraz niedawne pożary lasów i powodzie w Europie w lecie 2007 r. Komisja zwraca uwagę, że dzisiejsze zagrożenia mają często charakter transgraniczny i wymagają wielostronnych i skoordynowanych działań. Jednocześnie coraz bardziej zacierają się granice między zagrożeniami wewnętrznymi i zewnętrznymi: tsunami na Oceanie Indyjskim dotknęło europejskich turystów, jak również ludność lokalną, powodzie i pożary dotknęły zarówno państwa członkowskie, jak też państwa sąsiednie, zaś epidemie mogą się rozprzestrzeniać między kontynentami. To sprawia, że – zdaniem KE - Unia Europejska musi sprostać oczekiwaniom obywateli, którzy pragną skutecznej i adekwatnej reakcji na takie zagrożenia na terenie samej UE oraz w innych częściach świata, gdzie świadczona pomoc jest istotnym wyrazem europejskiej solidarności.
Przyjęty komunikat zawiera, między innymi, propozycje dotyczące: przekształcenia wspólnotowego mechanizmu ochrony ludności (Centrum Monitorowania i Informacji) w centrum o charakterze operacyjnym, a także zapewnienie mu zasobów rezerwowych, np. modułów rezerwowych lub uzupełniających zasobów europejskich, usprawnienia pomocy humanitarnej poprzez wypełnienie istniejących braków w realizacji, zwiększenia ogólnoświatowego potencjału reagowania (w szczególności ONZ-u i Ruchu Czerwonego Krzyża) oraz usprawnienia koordynacji z pozostałymi podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie pomocy humanitarnej. Komisja chce także utworzenia ogólnoeuropejskiej sieci szkoleń dotyczących reagowania na katastrofy w oparciu o doświadczenia państw członkowskich w zakresie szkoleń ochrony ludności oraz udoskonalenia środków gotowości na wypadek katastrofy, zarówno w UE jak i w krajach trzecich, systemów wczesnego ostrzegania (np. przed tsunami w krajach śródziemnomorskich) oraz korzystania z jednolitego europejskiego numeru alarmowego „112”. Komisja Europejska wezwała do zacieśnienia współpracy międzyinstytucjonalnej i w stosownych przypadkach organizacji wspólnych zespołów ds. planowania i działań, które będą podejmowały działania podczas szczególnych katastrof.