PARTNER
W skrócie:
Mimo wysokiej stopy wzrostu gospodarczego, jaka utrzymuje się w Polsce od połowy lat 90., dysproporcje terytorialne między regionami – pod względem PKB na mieszkańca należące do najwyższych w OECD – nie zanikają – wynika z przedstawionego w czwartek w Warszawie „Przeglądu Terytorialnego Polski".
Dokument opracowała Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) we współpracy z polskim Ministerstwem Rozwoju Regionalnego, a w jego prezentacji uczestniczyła unijna komisarz ds. polityki regionalnej Danuta Huebner, minister rozwoju regionalnego Elżbieta Bieńkowska, wysocy rangą urzędnicy OECD i przedstawiciele polskich władz odpowiedzialni za realizację inwestycji finansowanych z budżetu unijnej polityki spójności.
„Musimy wykorzystać potencjał rozwoju wszystkich polskich regionów, tak by z rosnącego dobrobytu gospodarczego skorzystać mogli wszyscy" - powiedziała przed prezentacją komisarz Huebner.
Zwróciła przy tym uwagę, że stabilność wzrostu w dużym stopniu zależy od mobilności zawodowej. Podkreśliła jednak konieczność stosowania w UE takich strategii politycznych, które zapewnią możliwość korzystania ze wzrostu gospodarczego kraju również tym, którzy nie decydują się na zmianę miejsca zamieszkania.
„Zarówno w Polsce, jak i w całej UE, wyzwanie polega na opracowaniu szerokiej gamy instrumentów wzrostu i osiągnięciu równowagi między rozwojem terytorialnym, społecznym i gospodarczym" – uważa Huebner.
Tymczasem, mimo że z rosnącą od połowy lat 90. stopą wzrostu gospodarczego Polska uplasowała się w latach 2006-2007 na drugim miejscu w OECD (wzrost PKB przekroczył 6 proc.), dysproporcje terytorialne narastają, zwłaszcza między aglomeracjami miejskimi a obszarami wiejskimi.
Dysproporcje te nie są co prawda tak znaczące jak w niektórych starych państwach członkowskich, ale statystyki wskazują na utrzymujące się różnice między wschodnią a zachodnią Polską, oraz między szybko rozwijającym się regionem Warszawy i resztą kraju.
W Polsce coraz aktywniej realizowana jest polityka regionalna: w ramach polityki spójności UE na lata 2007-2013, 16 polskich województw odpowiada za realizację 16 programów regionalnych. Na inwestycje w te - dostosowane do potrzeb poszczególnych regionów -programy rozwoju UE przeznaczyła w sumie 16,5 mld euro, a w ramach współfinansowania uzupełniają je znaczne środki z budżetu krajowego. Po raz pierwszy z wykorzystaniem środków UE przygotowywany jest również program wsparcia pięciu najsłabiej rozwiniętych wschodnich regionów kraju.
Polska jest największym beneficjentem inwestycji UE w ramach polityki spójności w latach 2007-2013. Ma otrzymać w sumie 67,3 mld euro (19,4 proc. całego budżetu przeznaczonego na politykę regionalną UE, wynoszącego 347,4 mld euro).
Raport OECD podkreśla, że w Polsce jest teraz konieczne wprowadzenie skutecznych rozwiązań w dziedzinie zarządzania. Istnieje zapotrzebowanie na zwiększenie uprawnień gmin i usprawnienie współpracy między wszystkimi poziomami administracji, a także między sektorami publicznym i prywatnym. Znaczący napływ funduszy wspólnotowych do Polski będzie – w ocenie tej organizacji - stanowił impuls do dalszych reform.
Przegląd Terytorialny Polski stanowi element szerszego programu przeglądów terytorialnych poszczególnych krajów realizowanego przez Komitet Polityki Rozwoju Terytorialnego OECD. Głównym celem przeglądów terytorialnych jest dostarczenie rządom krajowym praktycznych zaleceń strategicznych. Dotychczas takie przeglądy przeprowadzono w Kanadzie, Czechach, Finlandii, Francji, na Węgrzech, we Włoszech, Japonii, Korei, Luksemburgu, Meksyku, Norwegii, Portugalii i Szwajcarii. (bea)