W skrócie:
Polska konstytucja jest i musi być najwyższym prawem – powiedział prezydent Lech Kaczyński z okazji 3 maja. Po wejściu do Unii Europejskiej Polska urosła w siłę i stać ją, by być w unijnej awangardzie – powiedziała z tej samej okazji komisarz UE Danuta Huebner.
„Unia to wspólny sukces jej członków” – cytuje tvn24 przemówienie L. Kaczyńskiego, jakie wygłosił na warszawskim Placu Zamkowym. „Przystąpienie do Unii to nasz polski sukces" - przyznał. "Ale w tych warunkach rola polskiej konstytucji jest szczególna, bo to ona jest w Polsce najwyższym prawem” – zwrócił uwagę prezydent. „Tak jest i tak musi pozostać” – podkreślił.
„Nie możemy myśleć w kategoriach przetrwania; Europa potrzebuje głębokiej integracji i reformy instytucjonalnej. Stać nas - jako Polskę - być w awangardzie UE” – przytacza gazeta.pl za PAP słowa unijnej komisarz ds. polityki regionalnej i warszawska „jedynki” na listach Platformy Obywatelskiej do Parlamentu Europejskiego, wypowiedziane w czasie uroczystości z okazji narodowego Święta Trzeciego Maja.
Uroczystości w 218 rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja - pierwszej w Europie i drugiej na świecie (po konstytucji amerykańskiej z 1787 r.) nowoczesnej konstytucji zorganizowano m.in. w Trybunale Konstytucyjnym.
„Konstytucję można zmieniać, naprawiać, ulepszać, ale dzisiaj stoi ona ponad wszystkimi innymi źródłami prawa” – uważa prezydent. Według L. Kaczyńskiego ustawa zasadnicza ma tak duże znaczenie dlatego, że „żyjemy w jednoczącej się Europie”.
Prezydent, który w sobotę nie uczestniczył w uroczystościach związanych z Dniem Flagi ze względu na chorobę matki, w niedzielę przewodniczył obchodom święta pierwszej polskiej konstytucji.
Również w ocenie komisarz Huebner zmiany zapoczątkowane w 1989 roku zakończyły się sukcesem, a członkostwo w UE stało się dla Polaków od tamtego czasu "punktem odniesienia i kotwicą".„Urośliśmy w siłę. Europa zaczęła znaczyć dużo więcej niż przed rozszerzeniem” – oceniła w czasie uroczystości w Trybunale Konstytucyjnym.
Według niej, wejście do UE wzmocniło stabilizację i bezpieczeństwo Polski, dało możliwość podróżowania bez paszportu oraz pracy i edukacji za granicą; poprawił się także stan środowiska naturalnego.
Według Huebner, Europa znajduje się pod "ciągle rosnącą globalną presją". "Nie możemy myśleć w kategoriach przetrwania" - powiedziała podkreślając, że Europa potrzebuje głębokiej integracji i reformy instytucjonalnej. „Stać nas, jako Polaków, być w awangardzie Unii” – dodała. Zwróciła przy tym uwagę, że już cztery nowe państwa UE przyjęły euro. „Warto kontynuować mądrą strategię, zmierzająca do przyjęcia wspólnej waluty tak szybko, jak to możliwe” - podkreśliła.
Obecny na uroczystości prezes unijnego Trybunału Sprawiedliwości, Grek Vassilios Skouris zwrócił uwagę na trzy płaszczyzny praw człowieka w UE: konstytucje narodowe, Europejską Konwencję Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Kartę Praw Podstawowych (przyjętą na szczycie UE w Nicei w grudniu 2000 roku, która po wejściu w życie Traktatu Nicejskiego będzie obowiązującym prawem).
Jego zdaniem, nie ma zbyt dużego ryzyka rozbieżności w stanowisku Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w Luksemburgu, orzekającego o wykładni prawa europejskiego a Europejskiego Trybunału Praw Człowieka - organu powołanego przez Radę Europy i orzekającego o stosowaniu Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Dodał, że ryzyko to może być jeszcze mniejsze po przystąpieniu UE do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (państwa UE są sygnatariuszami tej konwencji, ale jako członkowie Rady Europy, a nie UE).
Prezes TK Bohdan Zdziennicki przypomniał natomiast, że twórcy Konstytucji 3 Maja szukali inspiracji w myśli europejskiej, podkreślając rolę rozdziału władz i suwerenności narodu. Obecna Europa - jak powiedział - to Europa praw człowieka, "możliwa dzięki sądom, które precyzują znaczenie ich praw".
Z okazji 3 maja prezydent Lech Kaczyński wręczył na Zamku Królewskim w Warszawie odznaczenia państwowe i nominacje generalskie. Orderem Orła Białego (najwyższym odznaczeniem państwowym) odznaczony został Jan Olszewski - były premier, adwokat i obrońca w wielu procesach politycznych przed 1989 rokiem.
W niedzielę odbył się także Bieg Od Konstytucji 3 Maja do Unii Europejskiej na dystansie 5. kilometrów. Na mecie Biegu, jego współorganizator - Urząd Komitetu Integracji Europejskiej - zorganizował Piknik Europejski. (bea)