PARTNER
W skrócie:
Komisja Europejska podjęła decyzje w odniesieniu do wniosków Bułgarii, Polski i Wielkiej Brytanii o przedłużenie terminów dostosowania do unijnych przepisów w dziedzinie jakości powietrza. Kraje te wnioskowały o czasowe zwolnienie 97 stref lub aglomeracji z obowiązku przestrzegania unijnych norm jakości w odniesieniu do zanieczyszczenia powietrza niebezpiecznymi cząstkami pyłu znanymi jako PM 10 . Decyzja skierowana do Polski dotyczy również wniosku o przedłużenie terminu osiągnięcia dopuszczalnych wartości dwutlenku azotu (NO 2 ) w jednej strefie.
Komisja Europejska zatwierdziła przedłużenie terminów w odniesieniu do PM 10 w pięciu strefach, w których dokonuje się oceny jakości powietrza w Polsce i odrzucono wszystkie pozostałe wnioski.
Komisja uznała, że w pozostałych strefach Polski, podobnie jak we wszystkich strefach Bułgarii i Wielkiej Brytanii warunki te nie zostały spełnione. W wielu przypadkach wynikło to z przedstawienia niewystarczających danych lub z faktu, że środki opisane w przedstawionych Komisji planach dotyczących jakości powietrza nie pozwalały stwierdzić, czy po upływie okresu wyłączenia normy zostaną spełnione.
Ocena Komisji wykazała również, że w niektórych przypadkach wyłączenia nie będą konieczne, gdyż osiągnięto już zgodność z dopuszczalnymi wartościami. Dotyczy to wielkiej Brytanii, gdzie w 2008 r. przestrzegano wymogów we wszystkich strefach, w których dokonuje się oceny jakości powietrza, oprócz Wielkiego Londynu. Komisja stwierdziła natomiast, że plan dotyczący jakości powietrza tej strefy nie spełnia minimalnych wymogów dyrektywy dotyczących przedłużenia terminu.
W przypadkach, w których Komisja zgłosiła zastrzeżenia do wniosków o przedłużenie terminów, państwa członkowskie mogą przedstawiać dalsze wnioski, o ile dostarczą nowe informacje w celu wykazania spełnienia warunków.
W 2009 r. przyjęto dwadzieścia decyzji o przedłużeniu terminów w odniesieniu do osiemnastu państw członkowskich. Komisja uznała, że warunki wyłączenia ze stosowania wartości granicznych w zakresie PM 10 zostały spełnione w 48 strefach, w których dokonuje się oceny jakości powietrza w Austrii, na Cyprze, w Czechach, Hiszpanii, Holandii, Niemczech, Polsce, na Węgrzech i we Włoszech. Ponadto w odniesieniu do dziewięciu stref w Holandii zostały spełnione warunki opóźnienia przestrzegania wartości granicznych NO 2 . W tych przypadkach na podstawie kompleksowych planów dotyczących jakości powietrza wykazano, że po upływie okresu zwolnienia zgodność zostanie osiągnięta.
Cząstki pyłu (PM 10 ), emitowane głównie przez przemysł, pojazdy i domowe systemy grzewcze, mogą powodować astmę, schorzenia układu krążenia, nowotwory płuc i przedwczesną śmierć. Dwutlenek azotu (NO 2 ), emitowany głównie przez pojazdy i inne procesy spalania paliw, może powodować choroby układu oddechowego i uszkodzenia tkanki płucnej.
Prawodawstwo UE w zakresie jakości powietrza określa wiążące wartości dopuszczalne oraz orientacyjne wartości docelowe maksymalnych dopuszczalnych stężeń niektórych zanieczyszczeń w powietrzu. Gdy istnieje ryzyko przekroczenia norm, wymagane jest podjęcie działań w celu zmniejszenia zanieczyszczenia w ramach planu dotyczącego jakości powietrza.
Dyrektywa w sprawie jakości powietrza z 2008 r. umożliwia państwom członkowskim przedłużenie okresu dostosowania do normy w zakresie PM 10 (do dnia 11 czerwca 2011 r.) i do normy w zakresie NO2 i benzenu (najpóźniej do 2015 r.), ale wyłącznie jeżeli spełnione są określone warunki. W czasie przedłużenia nadal obowiązują wartości graniczne powiększone o margines tolerancji.
Przeciw dziesięciu państwom członkowskim, które nie przesłały zawiadomień, lub do których już wcześniej Komisja przesłała decyzje kwestionujące okres zwolnienia, a które nadal przekraczały dopuszczalne stężenia PM 10 , podjęto działania zmierzające do egzekwowania prawa. (tmw)