W skrócie:
Parlament Europejski udzielił pod koniec ubiegłego tygodnia zgody na przyznanie miliarda euro dla krajów rozwijających się w ramach pomocy na złagodzenie skutków gwałtownych zmian cen żywności oraz na wykorzystanie szans poprawy opłacalności inwestycji i wydajność produkcji rolnej w tych krajach.
Środki finansowe będą wykorzystane przede wszystkim na poprawę dostępu do usług i produkcji rolnej, w tym nawozów i nasion. Szczególną uwagę przywiązuje się do infrastruktury lokalnej oraz działań zmierzających do podtrzymania lub poprawy zdolności do produkcji rolnej oraz służących zaspokojeniu podstawowych potrzeb żywnościowych najsłabszych grup społecznych.
Lista 35 krajów objętych pomocą, zostanie opracowana na podstawie zestawu kryteriów takich jak poziom ubóstwa i rzeczywiste potrzeby ludności, zależność od przywozu żywności, podatność na zagrożenia społeczne i stabilność polityczna, stosunek produkcji żywności do konsumpcji własnej w gospodarstwie rolnym oraz zdolność kraju będącego potencjalnym beneficjentem pomocy do reagowania na wzrost cen żywności i podejmowania odpowiednich środków w tym zakresie.
Podmioty kwalifikujące się do finansowania to kraje i regiony, organizacje międzynarodowe, w tym organizacje regionalne, agencje, służby lub misje ONZ.
Jak stwierdza parlament, środki przyjęte w ramach tego instrumentu powinny pomagać krajom rozwijającym się w zwiększeniu produkcji rolnej, w szybkim reagowaniu na pilne potrzeby tych krajów oraz w podejmowaniu podstawowych działań niezbędnych do zapobieżenia kolejnym kryzysom żywnościowym. Ponadto, powinny przyczyniać się do łagodzenia skutków wahań cen żywności na świecie, z korzyścią dla osób najuboższych, rolników małorolnych, a także dla europejskich konsumentów i rolników.
Pierwotna propozycja Komisji Europejskiej przewidywała, że pieniądze na pomoc pochodzić będą z nadwyżek unijnej gospodarki rolnej, która w tym roku na skutek rosnących cen żywności zanotowała bardzo dobry wynik. W obliczu globalnego kryzysu finansowego plan ten jednakzostał odrzucony przez część państw członkowskich UE.
Porozumienie, które udało się w końcu osiągnąć, zakłada wykorzystanie dodatkowych funduszy na pomoc żywnościową w wysokości 760 milionów euro. Pozostałe 240 milionów euro pochodzić będzie z funduszy, które dotąd nie miały określonego celu.
Irlandzki centroprawicowy deputowany Gay Mitchell, autor parlamentarnego sprawozdania w tej sprawie, ubolewa, że zarówno cześć członków rady UE jak i cześć Parlamentu Europejskiego zablokowała plany przeznaczenia nadwyżek polityki rolnej na potrzeby istniejącego już funduszu pomocy dla państw rozwijających się.
Zgodnie z osiągniętym kompromisem instrument ten działać będzie przez trzy lata budżetowe, mimo że komisja i parlament miały nadzieję, że pieniądze uda się rozdzielić w ciągu zaledwie dwóch lat. Według Mitchella jest to jednak najlepsze porozumienie, jakie można było osiągnąć w obecnych okolicznościach.
Międzynarodowe organizacje charytatywne wyraziły swoje zaniepokojenie, że państwa UE mogą teraz umniejszyć o nowe środki finansowe dotychczasowe krajowe fundusze przeznaczone na pomoc dla państw rozwijających się. (tmw)