PARTNER
W skrócie:
Komisja Europejska podjęła w czwartek zdecydowane kroki przeciwko 25 państwom członkowskim, które nie przestrzegają przepisów UE, a tym samym uniemożliwiają konsumentom europejskim korzystanie z dobrodziejstw konkurencyjnego i otwartego rynku energii. Wśród państw utrudniająch konkurencję na rynku energii jest także Polska.
Austria, Belgia, Bułgaria, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Hiszpania, Grecja, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Niderlandy, Niemcy, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Włochy oraz Wielka Brytania otrzymają wezwania do usunięcia uchybień z powodu niespełniania wymogów rozporządzeń dotyczących gazu i energii elektrycznej. Komisja wezwała również Grecję, Polskę, Portugalię, Rumunię i Litwę do usunięcia uchybień związanych z utrzymywaniem przez nie systemu cen regulowanych, co stanowi pogwałcenie przepisów dyrektyw dotyczących gazu i energii elektrycznej.
Zgodnie ze słowami komisarza ds. energii Andrisa Piebalgsa fakt, że w czasach kryzysu ekonomicznego i finansowego konsumenci europejscy oraz przedsiębiorstwa płacą za złe funkcjonowanie rynku energii, jest nie do przyjęcia. „Komisja jest gotowa podjąć wszelkie działania, dzięki którym konsumenci europejscy będą mogli dokonać prawdziwego wyboru, skorzystać z lepszych cen i zwiększonego bezpieczeństwa dostaw, czyli z tego wszystkiego, co może im dać jedynie otwarty i konkurencyjny rynek”, stwierdził Piebalgs.
Działania podjęte przez komisję odnoszą się do nieprzestrzegania różnych przepisów obowiązujących w ramach tzw. drugiego pakietu prawodawstwa wspólnotowego dotyczącego energii elektrycznej i gazu, przyjętego w 2003 r. Komisja skupiła się przede wszystkim na przepisach gwarantujących uczciwą konkurencję w interesie konsumentów.
W tym kontekście główne naruszenia zidentyfikowane przez komisję to brak przekazu informacji ze strony operatorów systemu przesyłowego energii elektrycznej i gazu, utrudniający skuteczny dostęp dostawców do sieci oraz nieodpowiednie systemy alokacji zdolności przesyłowej sieci, niepozwalające na optymalne wykorzystanie sieci do przesyłu energii elektrycznej i gazu w państwach członkowskich.
Komisja zwraca także uwagę na brak koordynacji i współpracy transgranicznej między operatorami systemów przesyłowych energii elektrycznej i organami krajowymi, bez których niemożliwa jest lepsza alokacja zdolności przesyłowej sieci w połączeniach trans granicznych. Skrytykowała też niewystarczające starania operatorów systemu przesyłowego gazu na rzecz udostępnienia maksymalnej zdolności przesyłowej, tak aby stworzyć jak najlepsze warunki dla wchodzenia na rynek i konkurencji. Dotyczy to szczególnie zdolności krótkoterminowej, która w przeciwnym razie pozostaje niewykorzystana, oraz zdolności przesyłu w kierunku odwrotnym do tego, w jakim gaz płynąłby zgodnie z prawami fizyki (wsteczna zdolność przesyłowa).
Komisji nie podoba się brak skutecznych działań ze strony właściwych organów w państwach członkowskich mających na celu wyegzekwowanie prawa w przypadku naruszania przepisów rozporządzeń UE, w tym brak skutecznego systemu kar na poziomie krajowym oraz utrzymywanie cen regulowanych, w szczególności na korzyść dużych klientów, co utrudnia dostęp do rynku nowym operatorom.
Według komisji brakuje też odpowiednich procedur rozstrzygania sporów konsumenckich na poziomie krajowym. Podstawowym założeniem dyrektyw w sprawie gazu i energii elektrycznej jest wysoki poziom ochrony konsumentów dla wszystkich obywateli korzystających z rynku wewnętrznego. Jednak brak przejrzystych, prostych i tanich procedur rozpatrywania ich skarg może zniechęcać konsumentów do uczestnictwa w rynku wewnętrznym. Dyrektywy dotyczące energii elektrycznej i gazu wprowadzają jednoznaczne wymogi ustanowienia takich procedur i zadbania, aby stanowiły one rzeczywistą alternatywę dla konsumentów.
Komisja podkreśla w komunikacie, że przepisy regulujące rynek wewnętrzny energii elektrycznej i gazu są niezbędne do utworzenia prawdziwego, konkurencyjnego rynku energii w Europie. Przepisy UE muszą być właściwie stosowane, aby rynki mogły działać oraz aby były one skutecznie zintegrowane. Utworzenie wewnętrznego rynku energii elektrycznej i gazu jest jednym z głównych celów, jakie postawiła sobie komisja w strategii na rzecz zrównoważonej, konkurencyjnej i bezpiecznej energii.
Zdaniem komisji zapewnienie dostaw zrównoważonej, konkurencyjnej i bezpiecznej energii nie będzie możliwe bez utworzenia otwartych, konkurencyjnych rynków energii, które uczynią europejskie przedsiębiorstwa konkurencyjnymi w skali ogólnoeuropejskiej. Utworzenie zintegrowanego europejskiego rynku energii ma podstawowe znaczenie dla poprawy bezpieczeństwa dostaw i dla zwiększenia konkurencyjności w UE. Służy to bezpośrednio interesom europejskich konsumentów. (tmw)