PARTNER
W skrócie:
Nowa strategia na rzecz utworzenia mechanizmu solidarności państw członkowskich UE i zachęta do inwestycji w sieci o wyższej wydajności, to elementy przedstawionej w czwartek propozycji Komisji Europejskiej, która uzupełnia tzw. pakiet klimatyczno-energetyczny.
Najnowsze propozycje zawierają plan działań na rzecz solidarności i bezpieczeństwa energetycznego UE i wnioski w sprawie racjonalizacji zużycia energii, które mają prowadzić do oszczędności w budynkach i w energochłonnej produkcji.
„Ceny energii w Unii Europejskiej wzrosły w ostatnim roku o średnio 15 proc. Import pokrywa 54 proc. europejskiego zapotrzebowania na energię, co każdego obywatela Unii kosztuje 700 euro rocznie. Wymaga to od nas szybkiego podjęcia działań służących zmniejszeniu zużycia i uzależnienia od importu” - ocenił przewodniczący KE Jose Manuel Barroso, prezentując drugi pakiet KE. Jego zdaniem, konieczne są inwestycje i większa dywersyfikacja.
Komisarz odpowiedzialny za kwestie energii Andris Piebalgs zwrócił uwagę na szanse związane z nowymi inwestycjami, redukcją kosztów i nowymi miejscami pracy.
„Jak nigdy dotąd Unia Europejska zjednoczyła się w celu przeciwdziałania zmianom klimatycznym, wysokim cenom energii oraz zagrożeniom dla bezpieczeństwa energetycznego” – powiedział. „Musimy jednak zwiększyć wysiłki, stawiać sobie bardziej ambitne cele i mieć więcej odwagi, tak by uniknąć w przyszłości ryzyka zaburzeń dostaw energii” – dodał komisarz.
W opinii Piebalgsa, wymusza to inwestycje, a inwestycje w sektorze energii – m.in. działania na rzecz racjonalizacji zużycia - stanowią dodatkowy impuls dla gospodarki, potrzebnego „w obecnym, nacechowanym niepewnością okresie”.
Najważniejszym celem UE jest przyjęcie i szybkie wdrożenie środków umożliwiających osiągnięcie wyznaczonych przez Radę Europejską celów polityki energetycznej, tj. 20-procentowej redukcji emisji gazów cieplarnianych, 20-proc. udziału energii ze źródeł odnawialnych w łącznym zużyciu oraz ograniczenia zapotrzebowania na energię o 20 proc. – a wszystko to do roku 2020.
Ten pakiet, przedstawiony przez Komisję w styczniu 2008 r., ma w najbliższych tygodniach ostatecznie zaakceptować Rada i Parlament Europejski.
Energia z ekologicznych i bardziej zróżnicowanych źródeł w połączeniu z racjonalizacją zużycia, przyniesie korzyści europejskiej gospodarce, a także z punktu widzenia zaopatrzenia w energię. Nowe przepisy – oczekuje KE - przyczynią się również do utworzenia bardziej stabilnych, spójnych i przejrzystych ram dla niezbędnych inwestycji w sektorze energetycznym.
Drugim ważnym celem Unii jest zapewnienie bezpieczeństwa dostaw energii. Nawet bowiem gdyby udało się osiągnąć zakładany poziom dostaw energii ze źródeł odnawialnych, to uzależnienie Europy od importu będzie prawdopodobnie rosnąć, przewiduje Komisja. W przyszłym roku planuje ona ocenę przedstawionego w 2006 r. europejskiego planu działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii.
Ponadto, żeby zracjonalizować zużycie energii, Unia musi ulepszyć obecne ramy polityczne, w tym - wzmocnić możliwości wspólnego reagowania w sytuacjach kryzysowych.
W nowym planie działań na rzecz solidarności i bezpieczeństwa energetycznego Unii Europejskiej, Komisja określiła pięć obszarów, w których konieczne są dodatkowe działania, umożliwiające Unii dążenie do zwiększenia w przyszłości bezpieczeństwa dostaw energii i oddalenia od siebie ryzyka kryzysu.
Konieczne jest skuteczniejsze wsparcie projektów budowy potrzebnej infrastruktury. Unia musi lepiej wykorzystywać własne źródła energii, zarówno odnawialne, jak i kopalne. Więcej uwagi należy poświęcić też kwestii solidarności, w tym unijnym mechanizmom na wypadek sytuacji kryzysowych, rezerwom ropy naftowej i różnorodnym mechanizmom reagowania na ewentualne zaburzenia dostaw gazu. Należy też szybko podjąć dodatkowe wysiłki na rzecz polepszenia efektywności energetycznej.
Do osiągnięcia celów polityki energetycznej, a także do zwiększenia wpływu UE w tej dziedzinie na arenie międzynarodowej, ma przyczynić się również zwrócenie większej uwagi na kwestie energii w stosunkach zewnętrznych Unii, m.in. dzięki przyjęciu zasady wzajemnej zależności w stosunkach z krajami-dostawcami i krajami-odbiorcami energii, a także z krajami tranzytu. Istotna będzie zwłaszcza ściślejsza koordynacja między państwami członkowskimi, a także między państwami członkowskimi i Komisją w stosunkach zewnętrznych dotyczących energii.
Zasadnicze znaczenie dla całego pakietu ma ponadto kwestia inwestycji. Konieczne są idące w miliardy euro nakłady na europejskie sieci energetyczne, bo trzeba wymienić przestarzałą infrastrukturę i przystosować do przesyłu energii ze źródeł odnawialnych i niskoemisyjnych.
W zielonej księdze poświęconej sieciom energetycznym określono sześć strategicznych inicjatyw o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa energetycznego UE: plan połączeń międzysieciowych w basenie Morza Bałtyckiego, śródziemnomorski pierścień energetyczny, odpowiednie połączenia sieci gazowych i elektroenergetycznych z Europą Środkową i Południowo-Wschodnią na osi północ-południe, sieć przybrzeżną na Morzu Północnym, południowy korytarz gazowy oraz skuteczny system dostaw skroplonego gazu ziemnego (LNG) dla Europy.
Pierwszy przegląd strategiczny pozwolił Radzie Europejskiej uzgodnić w marcu 2007 r. cele unijnej polityki energetycznej. Od tego czasu Komisja przedstawiła wiele propozycji służących ich osiągnięciu, w tym pakiet wniosków dotyczących dalszego otwarcia europejskich rynków energii (którego przyjęcie jest bliskie), strategiczny plan w dziedzinie technologii energetycznych (który ma wspierać ekologiczne technologie), nowe środki na rzecz zmniejszenia zużycia energii przez artykuły konsumpcyjne, a także wnioski dotyczące nowych obowiązkowych wartości docelowych w odniesieniu do energii ze źródeł odnawialnych i emisji gazów cieplarnianych.
Na zeszłorocznym marcowym szczycie unijni przywódcy zwrócili się do Komisji o przedstawienie zaktualizowanego strategicznego przeglądu sytuacji energetycznej na początku 2009 r. Przyjęte w czwartek propozycje legislacyjne stanowią odpowiedź na ten właśnie wniosek Rady Europejskiej. (bea)