PARTNER
W skrócie:
W Polsce dotychczasowe wysokie tempo wzrostu PKB wyraźnie w tym roku spadnie – przewiduje Komisja Europejska, ale uważa, że nasz kraj przygotowuje adekwatne środki stymulacyjne. KE oceniła w środę zaktualizowane programy stabilności i konwergencji 17 z 27 państw członkowskich, w tym Polski. W ocenie uwzględniono obecne spowolnienie gospodarcze – poinformowała Komisja.
Państwa członkowskie przygotowują programy stabilności i konwergencji co roku, żeby móc przedstawić średniookresową strategię budżetową. W reakcji na kryzys gospodarczy większość ocenianych w środę krajów uchwaliła na ten rok budżetowe środki stymulacyjne, zgodnie z przyjętym na szczycie UE planem naprawy gospodarczej.
KE usprawiedliwia niekorzystną sytuację państw UE przede wszystkim światowym kryzysem finansowym, który prowadzi do osłabienia światowej wymiany handlowej, spadku bezpośrednich inwestycji zagranicznych i ograniczonej dostępności finansowania zewnętrznego.
„Przeżywamy obecnie bardzo poważny kryzys, który odciska swoje piętno na sytuacji finansów publicznych. Na szczęście w początkach kryzysu stan finansów publicznych w wielu krajach był dobry, dzięki czemu w 2009 r. mogły one uchwalić odpowiednie środki stymulujące zgodnie z wezwaniem Rady Europejskiej” - powiedział w Brukseli komisarz ds. gospodarczych i walutowych Joaquín Almunia.
Zgodnie z przedstawionym pod koniec grudnia, zaktualizowanym programem konwergencji, deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych ma wynieść w Polsce w tym roku 2,5 proc. PKB, przy czym – zwraca uwagę Komisja - szacunki te są oparte na dość optymistycznych założeniach dotyczących wzrostu. Niesprecyzowane dotychczas ograniczenia wydatków mają - zgodnie z programem - przynieść spadek deficytu do 2,3 proc. PKB w przyszłym roku.
„Polska przygotowuje adekwatne budżetowe środki stymulacyjne, które pobudzą zagregowany popyt w krótkiej perspektywie, a w dłuższej wzmocnią stronę podażową polskiej gospodarki” – napisała KE w komunikacie prasowym.
Te środki – zwróciła uwagę - nie zawsze mają charakter tymczasowy. Zgodnie z „Europejskim planem naprawy gospodarczej”, uchwalone przez Polskę środki stymulacyjne obejmują przede wszystkim zwiększenie inwestycji publicznych w infrastrukturę i obniżki stawek podatku dochodowego, które zmniejszają klin podatkowy.
W efekcie środowej oceny, Komisja wezwała Polskę do: realizacji w tym roku zaplanowanych środków stymulacyjnych zgodnie z „Europejskim planem naprawy gospodarczej” przy utrzymaniu deficytu poniżej 3 proc. PKB; wsparcia strategii budżetowej konkretnymi środkami na rzecz zmniejszenia deficytu w najbliższych dwóch latach, a także do wzmocnienia ram budżetowych przez lepszą kontrolę nad wydatkami, w tym szybkie wprowadzenie w życie znowelizowanej ustawy o finansach publicznych i budżetowania zadaniowego.
W opinii komisarz Almunii, szybkie i skuteczne wprowadzenie w życie środków stymulujących gospodarkę – razem z planami ratowania banków i znacznym rozluźnieniem polityki pieniężnej – pozwoli stworzyć warunki dla stopniowego ożywienia koniunktury już w drugiej połowie roku.
„Jeśli, jak sądzimy, w 2010 r. gospodarka znów nabierze rozpędu, to polityka budżetowa będzie musiała wrócić na ścieżkę konsolidacji. Dotyczy to również tych państw członkowskich, których sytuacja budżetowa jest stosunkowo korzystna, tak by mogły one uniknąć trwałego pogorszenia długoterminowej stabilności finansów publicznych” - dodał komisarz.
Podkreślił, że Pakt na rzecz stabilności i wzrostu musi nadal stanowić ramy wyznaczające zakres i charakter zaleceń kierowanych do państw członkowskich przez Komisję i Radę, dotyczących prowadzonej przez nie polityki budżetowej.
Programy stabilności i konwergencji przygotowują wszystkie państwa członkowskie, ale – zgodnie z Paktem na rzecz Stabilności i Wzrostu - państwa członkowskie strefy euro przygotowują roczne programy stabilności, a pozostałe - programy konwergencji, które przedstawiają Komisji Europejskiej i Radzie UE (zwykle do 1 grudnia każdego roku). Taka procedura ma zapewnić bardziej rygorystyczną dyscyplinę budżetową (poprzez nadzór i koordynację polityki budżetowej w strefie euro i w całej Unii).
Programy stabilności i konwergencji zawierają informacje określające cel średnioterminowy (czyli sytuację budżetową, zabezpieczającą przed naruszeniem deficytu określonego na 3 proc. PKB i zapewniającą a długoterminową stabilność finansów publicznych, ścieżkę dostosowania do tego celu - rok po roku aż do jego osiągnięcia - i oczekiwany przebieg wskaźnika zadłużenia);
podstawowe założenia ekonomiczne (m.in. wzrost gospodarczy, zatrudnienie, inflacja; opis i ocenę środków polityki służących do osiągania celów programu; analizę sposobu, w jaki zmiany głównych założeń ekonomicznych mogą wpłynąć na sytuację budżetową, w tym zadłużenie, a także cele średnioterminowej polityki pieniężnej i ich związek ze stabilnością cen oraz kursu wymiany (dotyczy tylko krajów spoza strefy euro).
Podawane informacje obejmują rok poprzedni, bieżący i co najmniej trzy kolejne lata (bea).