W skrócie:
Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) rozpatruje sprawę pisowni polskich nazwisk na Litwie: zakończył się już pisemny etap postępowania i sędziowie mają wyznaczyć datę rozprawy – podały w czwartek media elektroniczne powołując się na PAP.
Sprawa trafiła do Luksemburga w październiku ub.r. za sprawą wileńskiego sądu, do którego poskarżył się Polak z Polski i jego żona z Litwy – przypomina za PAP Onet.pl. Mimo, że małżonkowie prosili o zachowanie nazwiska w niezmienionej wersji, nazwisko kobiety zostało zlituanizowane.
Ponieważ sędziowie z wileńskiego sądu poprosili ETS o interpretację przepisów w ramach tzw. pytania prejudycjalnego. Pytają m.in., czy litewskie przepisy przewidujące, że imiona i nazwiska mogą być wpisywane w aktach stanu cywilnego z użyciem wyłącznie liter języka państwowego (bez znaków diakrytycznych używanych w innych językach) nie łamią unijnego zakazu dyskryminacji ze względu na pochodzenie etniczne lub rasowe. Chcą też, by Trybunał przeanalizował te przepisy pod kątem swobody przemieszczania się obywateli UE oraz osiedlania w różnych krajach i ogólnego zakazu dyskryminacji ze względu na obywatelstwo.
Władze w Wilnie stoją na stanowisku, że mają suwerenne, narodowe prawo do określania zasad pisowni nazwisk na swoim terenie. Swoje stanowisko w tej sprawie ma prawo przedstawić także Polska. Głos zabierze także Komisja Europejska, która zwyczajowo zajmuje stanowisko w każdej toczącej się przed ETS sprawie jako "strażniczka traktatów UE".
Spodziewane w najbliższych miesiącach orzeczenie Trybunału może mieć m.in. wpływ decyzję władz litewskich o legalizacji oryginalnej pisowni polskich nazwisk. Spór w tej sprawie trwa od lat i jednym z najbardziej drażliwych problemów w stosunkach polsko-litewskich.
Wprowadzenie pisowni nazwisk polskich na Litwie i litewskich w Polsce z użyciem wszystkich znaków diakrytycznych przewiduje traktat polsko-litewski z 1994 roku. W 1999 roku Sąd Konstytucyjny postanowił jednak, że imię i nazwisko obywatela Litwy powinny być zapisane w paszporcie w języku państwowym. (bea)