PARTNER
W skrócie:
W tym roku mija 30 lat od uruchomienia systemu wczesnego ostrzegania o niebezpiecznych produktach żywnościowych i środkach żywienia zwierząt (RASFF), który stał się ważnym instrumentem polityki UE w zakresie bezpieczeństwa żywności. Z opublikowanego w piątek sprawozdania z funkcjonowania systemu za rok 2008 wynika, że obecnie system ten jest bardziej skuteczny niż kiedykolwiek.
Liczba powiadomień alarmowych w 2008 r. spadła w porównaniu do roku 2007 o prawie połowę. Ogólna liczba powiadomień utrzymuje się na stałym poziomie – ok. 7 000. Nie oznacza to jednak, że w 2008 r. wystąpiło mniej zagrożeń, wskazuje to raczej na fakt, że obecnie członkowie systemu w większym stopniu skupiają się na ocenie zagrożenia i zgłaszają je w formie powiadomienia alarmowego, tylko jeśli uznają zagrożenie za poważne, a dany produkt został już wprowadzony na rynek.
Ma to również miejsce, gdy do ograniczenia zagrożenia niezbędna jest szybka reakcja strony państw członkowskich. W 2008 r. z około 3 000 powiadomień 528 sklasyfikowano jako powiadomienia alarmowe. Komisja otrzymała również około 4 000 powiadomień o działaniach następczych, które przekazała wszystkim państwom członkowskim.
Przemawiając podczas międzynarodowej konferencji na temat RASFF europejska komisarz ds. zdrowia Androulla Vassiliou powiedziała, że system wczesnego ostrzegania o niebezpiecznych produktach żywnościowych i środkach żywienia zwierząt (RASFF) jest podstawowym instrumentem polityki UE w zakresie bezpieczeństwa żywności.
„W ciągu 30 lat stał się wysoko cenionym narzędziem stosowanym przez właściwe organy do wymiany w czasie rzeczywistym informacji o działaniach, jakie zostały podjęte w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywności i pasz. RASFF to poniekąd jeden z największych sukcesów zintegrowanego na poziomie UE podejścia do kwestii bezpieczeństwa żywności, które pozwala w maksymalnym stopniu wykorzystać potencjał komunikacji i współpracy”, powiedziała Vassiliou.
W 2008 r. RASFF po raz kolejny został wystawiony na próbę w związku z najpoważniejszymi zagrożeniami ostatnich lat. Należały do nich: wykrycie oleju mineralnego w oleju słonecznikowym pochodzącym z Ukrainy (dotkniętych było 39 krajów, 99 zgłoszeń o działaniach następczych), stwierdzenie obecności melaminy w żywności pochodzącej z Chin (incydent na skalę światową, 84 powiadomienia w systemie RASFF oraz 101 powiadomień o działaniach następczych) oraz znalezienie dioksyn w wieprzowinie pochodzącej z Irlandii (dotknięte były 54 kraje, zgłoszono 203 działania następcze).
W każdym z tych przypadków system RASFF ułatwił koordynację działań państw członkowskich, dzięki czemu zminimalizowane zostały skutki wykrytych zanieczyszczeń. Przypadek związany z melaminą stanowi doskonały przykład współpracy i wymiany informacji w kwestii wagi światowej miedzy RASFF a działającym w ramach Światowej Organizacji Zdrowia Międzynarodowym Urzędem ds. Bezpieczeństwa Żywności (INFOSAN).
Jako podaje komisja w komunikacie, niemal połowa powiadomień w 2008 r. dotyczyła produktów zatrzymanych na granicy zewnętrznej UE ze względu na potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa żywności. W przypadku wykrycia takiego produktu poprzez RASFF powiadamiane są zainteresowane kraje trzecie, tak aby uniknąć ponownego pojawienia się problemu.
W 2008 r. do krajów trzecich skierowano 2 342 noty informacyjne na temat niebezpiecznych produktów pochodzących z ich terytorium. W przypadku stwierdzenia poważnego i powracającego problemu Komisja zwraca się pisemnie do władz danego kraju z prośbą o przyjęcie środków naprawczych, takich jak skreślenie przedsiębiorstw, których problem dotyczy, z wykazu, zablokowanie eksportu lub nasilenie kontroli.
System RASFF umożliwia szybką i skuteczną wymianę informacji między państwami członkowskimi a Komisją, w przypadkach gdy w łańcuchu żywnościowym ludzi lub zwierząt stwierdzono obecność czynnika stanowiącego zagrożenie dla zdrowia ludzi. Wszyscy członkowie sieci RASFF (UE-27, Komisja Europejska, EFSA oraz Norwegia, Lichtenstein i Islandia) dysponują jednostkami będącymi w stanie nieustannej gotowości, dzięki czemu możliwe jest bezzwłoczne przesyłanie i otrzymywanie powiadomień oraz reagowanie na nie. Dzięki systemowi RASFF wiele zagrożeń udało się wyeliminować, zanim narażone zostało zdrowie konsumentów. (tmw)