PARTNER
W skrócie:
Wbrew wcześniejszym doniesieniom, Unia Europejska jest gotowa wesprzeć budowę gazociągu Nabucco. Zgodnie ze środową decyzją Komisji Europejskiej, w ramach unijnego pakietu naprawczego, przeznaczono na ten cel 250 mln euro.
Jako wsparcie dotychczasowego planu naprawczego UE Komisja Europejska zaproponowała bowiem dodatkowe nakłady na strategiczne projekty energetyczne i szerokopasmowe łącza internetowe - w latach 2009-2011 mają one wynieść 5 mld euro. Właśnie energię i sieci szerokopasmowe KE uznała bowiem za dziedziny kluczowe dla przyszłości europejskiej gospodarki.
„Cały plan naprawczy UE opiera się na +inteligentnych inwestycjach+ zamierzonych jako krótkoterminowy bodziec, który pozwoli realizować długoterminowe cele” – powiedział przewodniczący Komisji Jose Manuel Barroso przedstawiając pakiet propozycji uzgodnionych z komisarzami: ds. energii Andrisem Piebalgsem; rolnictwa Mariann Fischer-Boel oraz ds. społeczeństwa informacyjnego i mediów Viviane Reding.
Wyjaśnił, że Komisja przyjęła właśnie wykaz konkretnych projektów, które chce wesprzeć pięcioma miliardami euro ze środków niewykorzystanych w ramach unijnego budżetu. „Musimy wyciągnąć wnioski z niedawnego kryzysu gazowego i zacząć zdecydowanie inwestować w sektor energii. Musimy również ożywić europejską gospodarkę poprzez stworzenie infostrad na obszarach wiejskich” – podkreślił Barroso. Zapowiedział przy tym współpracę Komisji z państwami członkowskimi w ożywianiu unijnej gospodarki przez inwestycje w tych kluczowych dziedzinach. „Wszystkie państwa członkowskie skorzystają na tym pakiecie środków” – zapewnił szef KE.
W wydanym w środę komunikacie Komisja sprecyzowała, że na projekty energetyczne proponuje inwestycje o łącznej wartości 3,5 mld euro; na inwestycje w wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla 1,25 mld euro; w morskie elektrownie wiatrowe 500 mln euro, a w projekty dotyczące połączeń systemów gazu i energii elektrycznej 1,75 mld euro.
Znaczenie bezpieczeństwa energetycznego uwydatnił tegoroczny kryzys gazowy. Ponieważ w obecnej sytuacji gospodarczej i finansowej trudno znaleźć inwestorów dla wielu projektów, to unijne wsparcie pomoże „w zlikwidowaniu luk w połączeniach międzysystemowych UE i umożliwią dalsze optymalne wykorzystanie wewnętrznych źródeł energii w UE” – przewiduje Komisja zwracając uwagę, że „koncentrują się one na potrzebach transgranicznych” i „przyczyniają do rozwoju nowych technologii o podstawowym znaczeniu dla przyszłych energetycznych potrzeb Europy”.
Według Komisji, na inwestycje w infrastrukturę gazową przeznaczono ponad miliard euro na gaz , w tym 250 mln euro na gazociąg Nabucco, którego doinwestowanie jeszcze dzień wcześniej stało pod dużym znakiem zapytania.
Udział w tej kwocie będzie miała również Polska: 150 mln euro przewidziano bowiem na gazowe połączenie bałtyckie Skanled (tu wspólnie ze Szwecją i Danią) oraz 80 mln euro na gazoport w Świnoujściu.
Na elektrownie wiatrowe UE przeznaczy 500 mln euro, w tym 150 mln euro na nabrzeżne elektrownie wiatrowe w Polsce, Danii, Szwecji i Niemczech oraz drugie tyle dla Polski i Niemiec na elektrownie wiatrowe usytuowane w morzu.
Na połączenia miedzy sieciami elektrycznymi w państwach członkowskich zdecydowano skierować ponad 700 mln euro, jednak Polska w tym dofinansowaniu nie została przewidziana.
Natomiast w ramach kwoty 1 250 mln euro przeznaczonego na wychwytywanie i składowanie CO2 Polska – obok Niemiec, Holandii, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii - dostanie 250 mln z przeznaczeniem dla elektrowni Bełchatów.
Komisja proponuje ponadto 1 mld euro na rozbudowę i modernizację szybkich łączy internetowych na obszarach wiejskich.
O te pieniądze będzie można się starać za pośrednictwem Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z przeznaczeniem na wyeliminowanie w UE obszarów nieobjętych siecią szerokopasmową. Rozbudowa i modernizacja infrastruktury internetowej o wysokiej przepustowości jest koniecznym warunkiem dalszego rozwoju gospodarczego i społecznego – podkreśla KE.
Z danych Komisji wynika, że średnio 30 proc. ludności na obszarach wiejskich nie ma dostępu do sieci szerokopasmowej. Jednak tylko w Polsce i Słowacji jest to mniej niż połowa: w Polsce 43 proc., a na Słowacji tylko 39 proc. Ponadto Polska, jako jedyna w Unii, ma dostęp do sieci szerokopasmowego internetu nawet miastach poniżej 90 proc. (86 proc.). Również średnią – bo KE podaje dane w rozbiciu na tereny miejskie, podmiejskie i wiejskie - Polska ma najgorszą – 64 proc. Następna Słowacja ma ten wskaźnik już o 10 proc. wyższy. Możemy się tylko pocieszać tym, że dla Bułgarii i Rumunii brak na razie danych.
Komisja chciałby, żeby w 2010 r. wszyscy obywatele Unii mieli dostęp do szerokopasmowego internetu. Przyznaje, że na obszarach wiejskich zawsze będą dodatkowe trudności związane z podłączeniem do sieci. Ryzyko to wzrasta, gdy obniża się liczba inwestycji, a to ma bezpośrednie skutki społeczne i gospodarcze – zwraca uwagę Komisja. „Dlatego też należy skoncentrować działania na obszarach wiejskich i wykorzystać instrumenty rozwoju obszarów wiejskich do działań na miejscu, aby prace można było rozpocząć możliwie najszybciej” – dodaje w środowym komunikacie.
Przeznaczenie w 2009 i 2010 r. dodatkowych 5 mld euro niewykorzystanych środków finansowych z budżetu UE na inwestycje w projekty energetyczne i projekty łączności szerokopasmowej Komisja zaproponowała w ramach europejskiego programu naprawy gospodarczej jeszcze w listopadzie zeszłego roku. Miało to przyspieszyć inwestycje, złagodzić skutki recesji w sektorze budownictwa i wzmocnić potencjał długoterminowego zrównoważonego wzrostu UE poprzez ożywienie pewnych sektorów unijnej gospodarki. Przedstawiając w środę pakiet konkretnych propozycji KE liczy, że „wniesie to znaczący wkład w osiągnięcie uzgodnionego bodźca gospodarczego ( w wysokości 1,5 % PKB), na który składają się zarówno działania na poziomie krajowym, jak i unijnym”.
Komisja ma nadzieję, że Rada i Parlament Europejski szybko przyjmą regulacje prawne, dzięki którym przedstawione wnioski będą mogły jak najszybciej przynieść efekty. Komisja ma też nadzieję na przyspieszenie zwykłych procedur w innych instytucjach przy wdrażaniu pakietu naprawczego w życie. (bea)