Amnesty International i Human Rights Watch: Włoski kodeks postępowania dla NGOsów zagraża życiu uchodźców

Łódka uchodźców Christa SaysWhat

Źródło: https://www.flickr.com/photos

Wdrożenie „kodeksu postępowania” dla NGOsów prowadzących operacje poszukiwawcze i ratownicze na szlaku środkowo-śródziemnomorskim może doprowadzić do śmierci tysięcy uchodźców przeprawiających się do Europy – ostrzegają Amnesty International i Human Rights Watch.

 

6 lipca w Tallinnie włoski rząd zaproponował tzw. „kodeks działania” (code of conduct) dla organizacji pozarządowych prowadzących operacje pomocowe na Morzu Śródziemnym za pomocą prywatnych statków. Zdaniem Włochów, okręty te działają obecnie jak taksówki przewożące uchodźców wyławianych poza wybrzeżem libijskim do włoskich portów. Jeśli taki kodeks nie wejdzie w życie, Włochy zamkną swoje porty dla łodzi z migrantami.

Kontrproduktywny kodeks postępowania

Amnesty International i Human Rights Watch dotarły do tekstu proponowanego kodeksu. Oceniły, że ograniczy on możliwość ratowania życia uchodźców.

„Organizacje pozarządowe ratują ludzi na Morzu Śródziemnym, ponieważ UE tego nie robi” – podsumowała Judith Sunderland z Human Rights Watch. Tymczasem „paradoksalnie, proponowany kodeks dla NGOsów ratujących życie na Morzu Śródziemnym ograniczy działania organizacji pomocowych, co może doprowadzić do śmierci tysięcy osób” – stwierdziła Iverna McGowan, dyrektor Biura Europejskich Instytucji Amnesty International.

Amnesty International i Human Rights Watch uznały, że włoski kodeks postępowania ograniczy możliwości działania organizacji pozarządowych przeprowadzających operacje poszukiwawcze i ratownicze na szlaku środkowo-śródziemnomorskim poprzez następujące zapisy:

  • Zakaz wpływania na libijskie wody terytorialne celem przeprowadzania operacji ratowniczych
  • Zakaz używania świateł sygnalizujących ich położenie łodziom, którym grozi zatonięcie
  • Nakaz zawracania do portu w celu wysadzenia uchodźców i migrantów, co zdaniem obu organizacji niepotrzebnie przedłuży czas trwania danej operacji.

Włochy zamykają porty

Obie międzynarodowe organizacje zaznaczają, że szkic kodeksu uwzględnia ostrzeżenie, że jeśli NGOsy nie podpiszą kodeksu lub nie wywiążą się z któregokolwiek z jego zapisów, nie zostaną wpuszczone do włoskich portów.

Amnesty International i Human Rights Watch twierdzą, że kodeks w planowanej formie jest sprzeczny z wymaganiami, jakie międzynarodowe prawo morza stawia przed państwami i kapitanami statków. Uważają też, że kodeks wpisuje się w „zaplanowaną kampanię oszczerstw” wymierzoną w działania organizacji pozarządowych. Mimo że prowadzą one misje humanitarne, są krytykowane za rzekome zachęcanie uchodźców do podejmowania prób przedostania się przez Morze.

Jednocześnie obie międzynarodowe organizacje skrytykowały UE i jej kraje członkowskie za niezapewnienie wsparcia Włochom i innym państwom, na które spada największy ciężar kryzysu migracyjnego. Zwróciły też uwagę na udokumentowane przypadki „lekkomyślnego i uwłaczającego zachowania libijskiej straży przybrzeżnej”, której UE planuje przekazać część odpowiedzialności za ratowanie uchodźców.