Unijna operacja Sophia w ogniu krytyki brytyjskiej Izby Lordów

migranci

ITS San Giorgio// Źródło: EUNAVFOR Med via Flickr

Brytyjski parlament dokonał przeglądu operacji Sophia na Morzu Śródziemnym. Izba Lordów uznała, że w jej wyniku więcej osób ginie, niż jest ratowanych.

 

Dziś (12 lipca) w brytyjskiej Izbie Lordów (wyższa izba brytyjskiego parlamentu) przedstawiono drugi już raport podsumowujący dotychczasową działalność EUNAVFOR Med, czyli operacji Sophia (nazwanej tak na pamiątkę dziecka urodzonego na pokładzie fregaty „Schleswig-Holstein” przez Somalijkę uratowaną w ramach misji przez ten okręt). Ta misja na Morzu Śródziemnym ma za zadanie pilnować szlaków morskich z Libii do Włoch, ratując rozbitków i powstrzymując działających tam przemytników ludzi.

Operacja Sophia

Sophia działa już od ponad dwóch lat. Rozpoczęto ją 22 czerwca 2015 r., a 20 czerwca 2016 r. wydłużono ją do 27 lipca br., rozszerzając ponadto jej mandat o szkolenie libijskiej straży przybrzeżnej i dbanie o implementację ONZ-owskiego embarga na przewóz broni na wodach w pobliżu Libii.

Wspiera ją większość państw unijnych: obecnie jest to 25, w tym Polska. W tym miesiącu także Irlandia rozpoczęła proces parlamentarny zmierzający do przyłączenia się do misji. „Wspieranie” Sophii nie oznacza jednak, że każde z tych państw w każdej chwili wysyła jednostki na Morze Śródziemne. Obecnie w ramach EUNAVFOR Med na wodach między Włochami a Libią znajduje się 6 okrętów, wspieranych z powietrza przez 7 śmigłowców i samolotów.

Zgodnie z unijnymi danymi, w ramach Sophii aresztowano już ponad 100 przemytników i przejęto 463 łodzi przez nich używanych. Uratowano też ok. 35 tys. osób na morzu.

Operacja Sophia uratowała 34 tys. migrantów

W ciągu półtora roku działania unijnej operacji Sophia na Morzu Śródziemnym złapano 101 handlarzy ludźmi, przejęto 387 jednostek pływających służących do przemytu oraz uratowano życie 33 926 migrantów.

 

Unijna operacja morska Sophia wymierzona jest w przemytników ludzi działających na Morzu Śródziemnym.

Sukces operacji

Statystyki z efektów operacji przedstawił w czwartek (16 lutego) jej koordynator, Manlio Scopigno, na seminarium poświęconym …

Operacja jednak nie cieszy się pełną swobodą działań w ramach mandatu. Główną przeszkodą jest brak władzy w Libii: trwa tam wojna domowa, a kraj podzielony jest między dwa rywalizujące ze sobą rządy (oraz mniejszymi ugrupowaniami), więc okręty UE nie mogą wpłynąć na libijskie wody, jako że nie ma jednego niekwestionowanego rządu, który mógłby na to wyrazić zgodę.

Brytyjska ocena

W raporcie podkomisji ds. relacji zagranicznych UE Izby Lordów nie neguje się osiągnięć operacji Sophia. Lordowie i damy, bazując na zeszłorocznym raporcie, w którym określili operację Sophia mianem „niemożliwego wyzwania”, podsumowują jednak jej działalność jako niebędącą w stanie sprostać nałożonym na nią celom.

Brytyjski parlament krytycznie o unijnej misji wojskowej

Na Morzu Śródziemnym, na obszarze między Włochami a Libią od 22 czerwca 2015 r. działa unijna misja wojskowa EUNAVFOR Med, nazywana również operacją „Sophia”. Jej głównym celem jest przechwytywanie uchodźców i przemytników ludzi starających się przedostać z afrykańskiego wybrzeża do Europy.Zgodnie z danymi Unii Europejskiej z 10 maja oraz danym przekazanym EurActiv, działania w ramach …

Co więcej, w raporcie podkomisja stwierdza, że sukcesy, jakimi szczyci się Sophia tworzą kolejne zagrożenia dla uchodźców i migrantów. „Niezamierzoną konsekwencją niszczenia łodzi przemytników przez operację Sophia było to, że ci dostosowayali się do tego, wysyłając migrantów na morze na jednostkach nieprzeznaczonych do podróży morskich, co zwiększa liczbę śmierci” – piszą autorzy raportu. Uznali więc, że mimo sukcesów, EUNAVFOR Med nie przyczyniło się do zmniejszenia liczby śmierci na szlakach przerzutowych przez Morze Śródziemne.

Migracje: coraz gorzej na Morzu Śródziemnym

Pogarsza się sytuacja migracyjna na Morzu Śródziemnym: szacuje się, że od czwartku 4 maja w trakcie przeprawy zginęło 200 osób. Przemytnicy ludzi starają się przewozić coraz więcej ludzi na coraz gorszych łodziach
 

W ciągu ostatnich cztery dni, od czwartku 3 maja do niedzieli 7 maja, odnotowano zwiększoną liczbę migrantów próbujących przedostać się z Libii przez Morze …

Przewodnicząca podkomisji baronowa Sandip Verma podsumowała działalność misji, stwierdzając, że „operacji Sophia nie udało się osiagnąć celu swojego mandatu – rozbicia biznesowego modelu przemytu ludzi. Mandat nie powinien być więc odnowiony, choć [misja] była sukcesem humanitarnym, a sprawą krytycznej wagi jest kontynuacja działalności ratunkowej UE – ale przy użyciu właściwych ku temu, niewojskowych okrętów” – podkreśliła przewodnicząca.

Verma uważa, że lepszym sposobem na zapobieganie przemytowi ludzi do Europy jest działalność w krajach, z których pochodzą migranci i uchodźcy, a także w krajach tranzytowych – innymi słowy, że próby ich przechwycenia dopiero na morzu są zbyt późne.

Sprawa mandatu będzie dyskutowana na posiedzeniu Rady UE w konfiguracji ministrów spraw zagranicznych 17 lipca 2017 r. Spodziewane jest wydłużenie misji o kolejny rok.