EurActiv.pl

EU news and policy debates across languages

Luty 21, 2017

Konferencja YPIN : Klimat i polityka energetyczna – wyzwania, rozwiązania i możliwości współpracy

Informacje prasowe

Konferencja YPIN : Klimat i polityka energetyczna – wyzwania, rozwiązania i możliwości współpracy

Źródło: Christian R. Hamacher via Flickr.com

W dniach 14-16 października 2016 r. w Falentach k. Warszawy odbyła się konferencja poświęcona kwestiom związanym z klimatem i polityką energetyczną realizowaną w Polsce, Niemczech, jak również na szczeblu europejskim. Wydarzenie zostało zorganizowane przez The Young Polish International Network (YPIN) – organizację partnerską EurActiv.pl – przy wsparciu Ambasady Republiki Federalnej Niemiec. Konferencja przyciągnęła międzynarodowych ekspertów oraz osoby zainteresowane tą tematyką z kilku europejskich państw.

W niniejszym tekście prezentujemy Państwu tematy i zagadnienia podejmowane podczas konferencji YPIN. Mając na uwadze fakt, że wśród partycypujących w spotkaniu, nie wszyscy byli ekspertami w dziedzinie klimatu i energii, jednym z głównych celów warsztatów było podniesienie świadomości uczestników w obszarze zmian klimatycznych i polityki energetycznej. Osiągnięto to poprzez otwarte dyskusje, bazujące na prezentacjach i materiałach dostarczonych przez prelegentów w trzech językach – polskim, niemieckim i angielskim. Kolejnym priorytetem w rozmowach było wspólne rozpatrywanie inicjatyw, które w przyszłości mogłyby rozwiązać omawiane problemy.

Sesje poświęcone energii i zmianom klimatycznym prowadzili Dariusz Szwed i Georg Brodach*. Na konferencji miało miejsce także otwarte spotkanie dotyczące strategii energetycznych. Towarzyszyła mu dyskusja przeprowadzona na podstawie artykułów publikowanych w polskiej, niemieckiej i angielskojęzycznej prasie.

Obie sesje kierowane przez zaproszonych specjalistów pozostawały w ścisłej korelacji. Dyskusja prowadzona w niedzielę przez Georga Brodacha opierała się na argumentach przedstawionych w piątkowych obradach pod wodzą Dariusza Szweda i wnioskach z sobotniej otwartej debaty. Dzięki tak skonstruowanym warsztatom uczestnicy mieli możliwość pogłębić swoja wiedzę na temat energetyki i klimatu. Była to też szansa na poznanie skrajnie różnych perspektyw – zarówno polityków, aktywistów jak i obywateli nieposiadających wiedzy technicznej, ale zainteresowanych tematem.

Dariusz Szwed przedstawił trendy w obecnych strategiach klimatycznych i energetycznych. Zauważył, że społeczność międzynarodowa mierzy w coraz ambitniejsze cele. Przed 2020 rokiem chcemy zrealizować pierwszy pakiet energetyczny i klimatyczny. Zaplanowane w nim wskaźniki 20-20-20 (zmniejszenie o 20 proc. emisji gazów cieplarnianych, 20-procentowy wzrost udziału źródeł odnawialnych w pozyskiwaniu energii i 20 proc-procentowy wzrost wydajności energetycznej) mają wzrosnąć w drugim pakiecie do odpowiednio 40-27-27 i zostać osiągnięte przed 2030 r. Dariusz Szwed zaprezentował również rezultaty zeszłorocznej Konferencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu w Paryżu i zainicjował dyskusję o dekarbonizacji i zwiększeniu zaufania do odnawialnych źródeł energii. Ekspert dowodził, że wiele bogatych gospodarek próbuje odejść od technologii opartych na węglu i szkodliwych dla klimatu. Niektóre z nich próbują zaprzestać dofinansowywania rozwiązań opartych na węglu. Przykładem jest Norwegia, która dzięki suwerennej polityce unika inwestowania w toksyczne dla klimatu rozwiązania.

Większość uczestników zgodziła się co do szkodliwości rozwiązań opartych na węglu, jednak do końca warsztatów nie udało się im się dojść do konsensusu w kwestii czy odnawialne źródła energii są dla nich dobrą alternatywą. Mimo że odnawialne źródła są w stanie pokryć rosnące światowe zapotrzebowanie na energię, spornym zagadnieniem pozostaje ich stabilność i niezawodność dostawców. Jednym ze wspomnianych rozwiązań były inteligentne akumulatory samochodowe, połączone z inteligentną siecią energetyczną. Elektryczne samochody podłączone do tego rodzaju sieci działałyby jak pośrednik. Inteligentny system pozwoliłby na ładowanie baterii gdy zapotrzebowanie na energię z sieci jest niskie i „oddawanie” jej do obwodu gdy potrzeba wzrasta. Uczestnicy konferencji zgodnie uznali, że inteligentne i zaawansowane technicznie rozwiązania w postaci sieci i lepszych jakościowo baterii byłyby odpowiedzią na obecne niedostatki. Jednakże słaby postęp technologiczny w zakresie wydajności baterii, niski udział samochodów elektrycznych w rynku i nieduża pojemność samych baterii studziły entuzjazm części uczestników spotkania, co do możliwości zastosowania tego rodzaju innowacyjnych rozwiązań w najbliższym czasie. Inną z zaproponowanych metod było zwiększanie udziału prosumentów  – jednocześnie producentów i konsumentów – energii w jej produkcji. Udało się ustalić, że choć aktywizacja tej grupy nie stanowi wyczerpującej odpowiedzi na problem nietrwałości zasobów energetycznych, to zwiększenie liczby prosumentów pozwoliłoby na obniżenie cen wyrobu zielonej energii i w efekcie zwiększenie jej popularności.

Nasi eksperci podkreślali, że rozwój odnawialnych źródeł energii wpłynąłby pozytywnie na lokalną ekonomię i pomógł zbudować wartościowy know-how. Powinno mieć to zastosowanie szczególnie w Polsce, gdzie wydatki na badania i rozwój wyniosły jedynie 0,93 proc. PKB, przy średniej w Unii Europejskiej na poziomie 2 proc. Kolejnym z pozytywnych aspektów inwestowania w zieloną energię jest zmniejszenie ilości importowanej energii i komponentów niezbędnych do jej produkcji (ropy naftowej i gazu ziemnego). Dariusz Szwed zwracał szczególną uwagę na znaczenie odnawialnych źródeł energii dla lokalnych społeczności. Nowe, ekologiczne źródła pozwoliłyby na utworzenie nowych miejsc pracy, ochronę konsumentów przed oligopolami i monopolami oraz wzmagałyby integrację międzypokoleniową. Optymizm eksperta spotkał się z kontrargumentacją uczestników, na którą odpowiedział porównując potencjalny rozwój zielonej energii do osiągnięć poczynionych w sektorze telefonów komórkowych w ostatnich dwóch dekadach. Wykazał, że tak jak w 1996 r. nikt nawet nie marzył o smartfonach ze stałym dostępem do Internetu, interaktywnymi mapami, rozpoznawaniem mowy, dotykowymi ekranami i obiektywem o wysokiej rozdzielczości, tak teraz nie mamy wiedzy i możliwości w kwestii odnawialnych źródeł, które być może będą dostępne w przyszłości.

Otwarte dyskusje podobnie jak panele eksperckie były poświęcone tematom związanym z energią i klimatem – zmianie polityki energetycznej w Niemczech i elektrowni jądrowych w Polsce. Sesje otwarto prezentacją ostatnich publikacji prasowych, na których podstawie toczyła się później dyskusja. Zmianę w Niemczech rozpatrywano pod kątem realizacji uprzednich założeń, a także ich wpływu na kraj i społeczeństwo. Omawiano także wnioski, jakie może wyciągnąć z tej zmiany Polska.

Kolejnym z poruszanych wątków była zależność pomiędzy bezpieczeństwem międzynarodowym, a zasadami dostarczania i możliwościami dostawców energii oraz wpływ czystej energii na budowanie pokoju i bezpieczeństwa w stosunkach międzynarodowych. Zgodnie przyznano, że zmiana w myśleniu o odnawialnych źródłach energii musi nastąpić nie tylko na gruncie polskim, ale też światowym i że utarte w Niemczech schematy warte są powielania. Te wątki kontynuowano w trakcie niedzielnej dyskusji. Podkreślano znaczenie otwartego dialogu nie tylko na polu państwowym, ale także międzynarodowym. Zaakcentowano także wagę strategii opartych na rzetelnych danych, szczególnie w obliczu trudności w analizowaniu kosztów i zysków porzucania starych oraz wdrażania nowych rozwiązań, także w pespektywie długoterminowej. Jednym z wniosków płynących z dyskusji było stwierdzenie, że sposób produkcji energii nie może być uzależniony jedynie od jego efektywności. Inne aspekty, takie jak zrównoważony rozwój środowiska czy międzypokoleniowy solidaryzm, także powinny być brane pod uwagę.

Drugim z tematów poruszanych w trakcie dyskusji były elektrownie atomowe i ich miejsce w krajobrazie Polski. Analizowano przyszłość elektrowni jądrowej w Żarnowcu, której budowę wstrzymano. Badano też potrzebę szerokiej partycypacji środowisk lokalnych w procesie tworzenia nowych elektrowni atomowych i ciągle żywe widmo zdarzeń z 1986 r. w Czarnobylu (temat ten budził szczególne emocje wśród uczestników mimo, że nikogo z nich nie było wtedy jeszcze na świecie). Rozmawiano także o zmieniającym się w ostatnich latach stosunku Niemców do elektrowni atomowych. Wykazano usytuowanie wielu tego rodzaju obiektów przy granicy z Polską, co osłabia argumentację przeciwników energii atomowej twierdzących, że budowa takich elektrowni w Polsce wiązałaby się ze znacznym ryzykiem dla społeczeństwa i środowiska. Duża część uczestników była zdziwiona liczbą elektrowni atomowych działających na terenie Francji, Wielkiej Brytanii, Rosji czy Ukrainy (odpowiednio 58, 15, 35, 15) oraz ich całkowitą liczbą na terenie Unii Europejskiej (185 w 2016 r.)

Uczestnikom konferencji nie udało się jednogłośnie odpowiedzieć na pytanie czy Polska powinna starać się o budowę elektrowni jądrowej, co doskonale odzwierciedla rozbieżność zdań całego społeczeństwa. Jednym z głównych argumentów przeciwników była ilość promieniotwórczych śmieci produkowanych przy okazji wytwarzania energii. Odpady jądrowe stanowią kumulują się, ciężko je jakkolwiek wykorzystać i mogą Stanowic wyzwanie szczególnie dla przyszłych generacji. Przechowywanie odpadów radioaktywnych wiąże się z dużymi kosztami i ryzykiem, a każdy przypadkowy wyciek mógłby mieć poważne konsekwencje dla dużej części społeczeństwa. Strony wskazały także, że tego rodzaju elektrownie, a także miejsca przechowywania odpadów mogłyby stać się potencjalnym celem ataków terrorystycznych. Jest to szczególnie ważne w obliczu obecnego zagrożenia terroryzmem. Z drugiej strony, energetyczne bezpieczeństwo i niezależność Polski były głównymi argumentami „za” elektrowniami atomowymi.

Dwudniowe warsztaty organizowane przez YPIN w Falentach zwiększyły wiedzę na temat klimatu i zmian w strategiach energetycznych, wyzwań przed nimi stawianych, prawdopodobnych kierunków rozwoju i ich wpływu na ekonomię, a także międzynarodowe bezpieczeństwo i zdrowie. Konferencja pozwoliła uczestnikom poznać i przeanalizować wady, a także zalety różnych rozwiązań w zakresie energetyki oraz klimatu. W wyniku tego zainicjowana został dyskusja pokazująca zarówno polski, jak i zagraniczny punkt widzenia.

YPIN chce podziękować za wsparcie Ambasadzie Republiki Federalnej Niemiec w Warszawie, a także prelegentom, gościom i wszystkim członkom, którzy wspierali powstanie projektu i doprowadzili do jego finału.

  • Dariusz Szwed jest doradcą prezydenta Słupska Roberta Biedronia w kwestii stosunków międzynarodowych. Jest też współtwórcą i kierownikiem programu Zielony Instytut. Współzałożyciel Partii Zielonych w Polsce, której aktywnym członkiem był do 2013r. Na początku 2000 r. pełnił funkcję eksperta w Ministerstwie Środowiska, gdzie zajmował się dostępem do informacji i uczestniczył w podejmowaniu kluczowych decyzji.

 

  • Georg Brodach jest przewodniczącym organizacji AMISA2. Przez ponad 14 lat pełnił funkcję  Starszego Wiceprezydenta w brukselskim oddziale ABB (firmy zajmującej się technologiami w energetyce), zasiadał także w Radzie dyrektorów ABB. Był również członkiem Konsulatu Doradztwa Biznesowego dla krajów Południowoeuropejskich i Eurazji. Wcześniej pracował dla firmy telekomunikacyjnej AT&T i w niemieckich związkach przedsiębiorców. Jest jednym z twórców Young Polish International Network (YPIN).