Reklama
- W jaki sposób Unia Europejska wspiera działania prozdrowotne Polski? Czy wspomaga organizację programów informacyjnych, akcje typu darmowe badania cytologiczne, konferencje, przyczynia się do zmian w polskim prawodawstwie?
- Unia Europejska nie posiada samodzielnych kompetencji w zakresie ochrony zdrowia. Posiada pewne uprawnienia w zakresie zdrowia publicznego, które wynikają z podstawowych regulacji prawnych Wspólnoty. Główną rolę odgrywa tu artykuł 152 traktatu amsterdamskiego. Zakłada on konieczność włączenia troski o zdrowie obywateli wspólnoty w zakres wszystkich polityk UE. Działania Wspólnoty mają charakter komplementarny wobec polityk krajowych i ukierunkowane są na poprawę zdrowia publicznego, zapobieganie chorobom ludzi oraz usuwanie źródeł zagrożenia dla zdrowia ludzkiego.
Realizowane przez Unię programy głównie ukierunkowane są na zapobieganie chorobom i poprawę stanu zdrowia obywateli Wspólnoty. Do najważniejszych należą inicjatywy z zakresu profilaktyki chorób układu krążenia (m.in. Europejska Karta Zdrowia Serca) oraz zapobiegania chorobom nowotworowym (Europejski Kodeks Walki z Rakiem).
- Czy istnieje sieć współpracy - związanej z zapobieganiem chorobom, rozprzestrzenianiem się pandemii i powstawaniem nowych chorób - między Polską a innymi krajami Grupy Wyszehradzkiej i UE? Jakie projekty są realizowane w jej ramach?
- W obrębie Grupy Wyszehradzkiej prowadzona jest przede wszystkim współpraca na poziomie rządowym. Odbywające się w ramach takiej współpracy spotkania ministrów zdrowia służą głównie omawianiu w wąskim gronie problematyki pojawiającej się na forum Unii Europejskiej. Pozwala to niejednokrotnie wypracować wspólne stanowisko w kwestiach związanych ze zdrowiem publicznym. W ostatnich miesiącach przedmiotem takich międzynarodowych konsultacji stały się m.in. perspektywy współpracy państw Grupy Wyszehradzkiej w zakresie zapobiegania pandemii grypy A/H1N1. Warto w tym miejscu nadmienić, iż z żadnym z państw Grupy Polska nie posiada podpisanej umowy o współpracy dwustronnej w obszarze zdrowia. Spośród wszystkich Państw UE umowy dwustronne Polska podpisała jedynie z Austrią, Słowenią, Niemcami i Włochami.
- Czy jest jakaś jedna międzynarodowa polityka anty-pandemiczna oraz polityka zapobiegania rozwijaniu się nowych chorób w UE i/lub WHO? Czy UE współpracuje z WHO w kwestiach ochrony zdrowia publicznego?
- Wiodącą rolę w tym zakresie odgrywa Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) i stworzone przez nią Międzynarodowe Regulacje Zdrowotne (MRZ). Jest to dokument stworzony w celu wspomagania państw członkowskich ŚOZ w zakresie zapobiegania zagrożeniom zdrowia publicznego, które mogą przybrać charakter międzynarodowy. Wprowadzone w 2007 roku znowelizowane Regulacje kładą silny nacisk na raportowanie przypadków wystąpienia zagrożeń zdrowia publicznego nakładając na państwa obowiązek zbudowania do 2012 roku skutecznych systemów wykrywania i powiadamiania o pojawiających się przypadkach chorób lub innych zagrożeń mogących przekształcić się w zagrożenie o charakterze ponad lokalnym.
- Jakie nowe choroby zostały zdiagnozowane w ciągu ostatniej dekady? W jakich warunkach pojawiają się nowe schorzenia?
- Wśród nowych zagrożeń zdrowotnych wskazać należy przede wszystkim nagłośnione medialnie zjawiska chorobowe takie jak grypa A/H1N1, A/H5N1 oraz SARS. Czas reakcji w przypadku pojawienia się nowego zagrożenia determinowany jest w głównej mierze miejscem pojawienia się choroby i skutecznością lokalnego systemu monitorowania zdrowia populacji. W ostatniej dekadzie największe zagrożenie stanowiły choroby odzwierzęce, stąd przyjmuje się, iż na chwilę obecną szczególne niebezpieczeństw stanowią przede wszystkim niewielkie gospodarstwa rolne, w przypadku których dochodzi do bezpośredniej styczności różnych gatunków zwierząt hodowlanych z człowiekiem. Geograficznie jako rejony o szczególnie korzystnych warunkach dla pojawienia się nowych chorób definiowane są Afryka Subsaharyjska i Azja Południowo-Wschodnia. Nie oznacza to, iż kraje wysokorozwinięte nie muszą obawiać się nowych zjawisk chorobowych. Paradoksalnie ostatnie lata pokazują, iż więcej przypadków zachorowań notowanych jest w tej grupie państw. W głównej mierze jest to następstwem funkcjonowania gęstej sieci połączeń komunikacyjnych pomiędzy krajami wysokorozwiniętymi.
Rozmawiała Karolina Zbytniewska 
