Reklama
Głosując we wtorek nad projektami rozporządzenia w sprawie dopuszczania do obrotu środków ochrony roślin oraz dyrektywy w sprawie zrównoważonego stosowania pestycydów posłowie zatwierdzili uzgodnioną wcześniej z Radą Europejską treść obu propozycji.
Według nowych zasad zabronione będzie stosowanie substancji mutagennych, rakotwórczych, toksycznych i powodujących zaburzenia endokrynologiczne, chyba że ich wpływ na zdrowie ludzkie w praktyce będzie nieistotny. Obowiązywać będą także podwyższone standardy bezpieczeństwa w stosunku do substancji, które mogą wywoływać ryzyko rozwojowych neurotoksycznych lub immunotoksycznych właściwości u ludzi.
Substancje niespełniające powyższych kryteriów będą mogły uzyskać zgodę na wprowadzenie do obrotu na okres do 5 lat, jeśli ich stosowanie jest niezbędne do skutecznej walki z poważnymi zagrożeniami dla zdrowia roślin. Substancje, które mogą być zastąpione mniej toksycznymi odpowiednikami będą zatwierdzane tylko na 3 lata, aby zachęcić do szerszego stosowania ich bezpieczniejszych odpowiedników.
Stosowanie substancji, które mogą powodować zagrożenie dla rozwoju lub przeżycia pszczół miodnych, będzie zabronione.
Zgodnie z nowym rozporządzeniem rozporządzenia dotyczącym wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin lista substancji czynnych, które mogą być używane w produkcji środków ochrony roślin, powstanie na poziomie wspólnotowym przy udziale Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Żywności. W oparciu o tę listę wprowadzanie substancji (pestycydów) do obrotu będzie zatwierdzane na poziomie krajów członkowskich. Zasady dotyczące składników środków ochrony roślin nie podlegają rozporządzeniu REACH, nie zachodzi więc obawa podwójnej autoryzacji.
Jak informuje Parlament Europejski, do celów zatwierdzania produktów ochrony roślin UE zostanie podzielona na trzy strefy geograficzne (północną, środkową i południową). Każdy produkt zatwierdzony w którymkolwiek państwie strefy będzie automatycznie dopuszczony do stosowania w pozostałych krajach tej samej strefy, co ułatwi producentom uzyskanie zezwolenia na wprowadzanie na rynek swojego produktu. Posłowie skutecznie wprowadzili do rozporządzenia zapisy umożliwiające jednak państwom członkowskim pewną dowolność w zakresie potwierdzenia, ograniczenia lub odmowy zatwierdzenia produktu na swoim rynku.
Rozporządzenie stopniowo zastąpi dotychczasowe dyrektywy obowiązujące w krajach Unii Europejskiej. Substancje wprowadzone do obrotu na podstawie istniejących przepisów, a nie zgodne z nowymi zapisami, pozostaną na rynku do chwili, kiedy upłynie okres, na jaki uzyskały zezwolenie.
Kompromisowe ustalenia zawarte między Parlamentem a Radą powstały w oparciu o opinię szwedzkiej Agencji ds. Chemikaliów KEMI, zgodnie z którą nowe kryteria bezpieczeństwa ustanowione w rozporządzeniu spowodują wycofanie około 22 niebezpiecznych substancji chemicznych.
"To porozumienie jest korzystne dla wszystkich, nie tylko dla środowiska, zdrowia publicznego i konsumentów, ale również dla europejskiej gospodarki, która ma szanse stać się liderem w dziedzinie innowacyjności" - stwierdziła autorka sprawozdania, odpowiedzialna za proces legislacyjny tego rozporządzenia z ramienia Parlamentu Europejskiego, niemiecka deputowana Hiltrud Breyer.
Druga faza cyklu życia pestycydów, czyli sposób, w jaki są stosowane, nie podlegał jak dotąd regulacji na poziomie wspólnotowym. Stąd też propozycja dyrektywy ramowej dotyczącej zrównoważonego stosowania pestycydów. Państwa członkowskie będą opracowywać krajowe plany działania (KPD) zawierające cele ilościowe oraz środki i harmonogram działań zmniejszających zagrożenie i wpływ substancji chemicznych (pestycydów) na ludzkie zdrowie i środowisko naturalne. Na podstawie wskaźników opracowane będą harmonogramy i limity ograniczania stosowania pestycydów w państwach członkowskich UE.
Celem tej dyrektywy jest również zmniejszenie skażenia środowiska powstałego na skutek przenoszenia aerozoli, zatem niektóre substancje niebezpieczne nie powinny być stosowane w przypadku oprysków z powietrza. Opryski z powietrza, które są metodą powszechnie stosowaną do oprysków lasów i upraw winorośli, będą zakazane, choć przewidziano wyjątki, na które za każdym razem będą musiały zgodzić się właściwe organy państw członkowskich.
W celu ochrony wód na polach przylegających do cieków wodnych, a także wód gruntowych, z których czerpana jest woda pitna, państwa członkowskie będą musiały tworzyć strefy buforowe, gdzie nie wolno będzie stosować ani przechowywać pestycydów.
Dyrektywa przewiduje zakaz lub ograniczenie do niezbędnego minimum stosowania pestycydów w parkach, ogrodach publicznych, na terenach sportowo-rekreacyjnych, terenach szkolnych i placach zabaw oraz terenach w pobliżu obiektów lecznictwa publicznego (klinik, szpitali, ośrodków rehabilitacyjnych, uzdrowisk, hospicjów). (tmw)
