Reklama
Na nowe przepisy składają się trzy odrębne, choć powiązane ze sobą rozporządzenia: rozporządzenie zapobiegające nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom („rozporządzenie IUU”), rozporządzenie dotyczące upoważnień połowowych dla unijnej floty poza wodami terytorialnymi UE oraz rozporządzenie ustanawiające system kontroli zapewniający przestrzeganie przepisów wspólnej polityki rybołówstwa („rozporządzenie kontrolne”).
Skuteczność prawa zależy w dużym stopniu od sposobu jego egzekwowania. W przypadku wspólnej polityki rybołówstwa system egzekwowania prawa był do tej pory nieskuteczny, kosztowny, skomplikowany i mało wydajny.
Wartość nielegalnych, nieraportowanych i nieuregulowanych połowów na świecie szacuje się łącznie na 10 mln euro rocznie, co plasuje je na drugim miejscu, jeśli chodzi o zaopatrzenie rynku w produkty rybołówstwa. UE jest atrakcyjnym rynkiem dla podmiotów prowadzących nielegalne, nieraportowane i nieuregulowane połowy, gdzie popyt na wysokiej klasy produkty jest wysoki, a tego typu połowy można łatwo zalegalizować, na przykład w przetwórstwie dzięki rażącemu brakowi mechanizmów pozwalających na śledzenie produktów i identyfikowanie statków rybackich.
Aby sprostać tym wyzwaniom, komisja zaproponowała w latach 2007-2008 kompleksową zmianę systemu kontroli w rybołówstwie UE i wprowadzenie przepisów ograniczających nielegalne, nieraportowane i nieuregulowane połowy na całym świecie.
Nowe rozporządzenie IUU zablokuje dostęp produktów pochodzących z nielegalnych źródeł do unijnego rynku, gdyż wszystkie produkty rybołówstwa morskiego dopuszczone do obrotu w UE będą certyfikowane i możliwe będzie określenie ich pochodzenia. Kompleksowy system certyfikacji połowów zagwarantuje, że będzie można monitorować każdy etap drogi złowionych, sprowadzonych na ląd, wprowadzonych na rynek i sprzedanych ryb – od sieci do talerza.
Aby skutecznie walczyć z nadużyciami, rozporządzenie wprowadza także jednolity system proporcjonalnych i odstraszających sankcji. Ponadto rozszerzono odpowiedzialność obywateli UE, tak aby mogli oni odpowiadać za swoje czyny w kraju ojczystym, niezależnie od miejsca prowadzenia działalności w świecie.
W październiku komisja ustanowiła szczegółowe przepisy wykonawcze 4 , które powinny ułatwić stronom przejście do nowego systemu. Od 2008 r. Komisja organizuje seminaria i spotkania informacyjne, aby pomóc krajom spoza UE w dostosowaniu się do nowych wymogów.
Nowe rozporządzenie kontrolne potwierdza system identyfikowalności wprowadzony przez rozporządzenie IUU i wykorzystuje nowoczesne technologie do monitorowania produktów rybołówstwa na każdym etapie łańcucha dostaw. System ten, który jest prostszy, sprawiedliwszy i tańszy, docelowo przyniesie korzyści wszystkim zainteresowanym, począwszy od administracji państwowej, a skończywszy na przedsiębiorcach i konsumentach.
Dotychczas kary za złamanie przepisów różniły się w poszczególnych krajach, burząc w sektorze rybołówstwa zasadę równych reguł gry i umożliwiając przedsiębiorcom wykorzystywanie różnic wynikających z różnic w systemach karnych. Jednak od tej chwili to samo wykroczenie podlegać będzie takim samym sankcjom, niezależnie od miejsca jego popełnienia i narodowości rybaka, czy też bandery jego statku. Ponadto nowe rozporządzenie wprowadza system punktowy za poważne wykroczenia, który docelowo skutkować będzie odebraniem przestępcy licencji na połowy. (tmw)
