Reklama
Podstawowym celem polskiej polityki energetycznej jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju. Coraz większą rolę zaczynają odgrywać także kwestie związane z wpływem sektora energetycznego na środowisko, a zwłaszcza na zmiany klimatu.
Od wielu lat polską słabością jest bardzo mała dywersyfikacja źródeł zaopatrzenia w ropę naftową i gaz ziemny, czego wynikiem jest skrajne uzależnienie od dostaw z Rosji. Mimo wielokrotnych prób podejmowanych przez kolejne rządy dotychczas nie znaleziono skutecznych rozwiązań na import znaczących ilości gazu z innych kierunków.
W debacie na temat polityki energetycznej kraju ważną rolę odgrywa postulat zwiększenia efektywności energetycznej gospodarki. Poważnym problemem polskiej energetyki będzie bowiem już wkrótce brak mocy wytwórczych. Szybki wzrost gospodarczy skutkuje rosnącym zapotrzebowaniem na energię elektryczną. Tymczasem w najbliższych latach trzeba będzie zamknąć wyeksploatowane bloki energetyczne o łącznej mocy około 3000 MW. Kiepsko wygląda też sytuacja w wymagającym poważnych inwestycji systemie przesyłowym.
Po blisko dwóch dekadach od zarzucenia zaawansowanego już projektu budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej debata nad tym zagadnieniem znów jest na porządku dziennym. Choć idea produkcji energii atomowej nadal budzi spore opory w polskim społeczeństwie, rządowe plany rozwoju sektora energetycznego dopuszczają taką możliwość, jako jeden ze sposobów zaspokojenia rosnącego deficytu energetycznego kraju.
Odnawialne źródła energii pojawiają się w debacie publicznej w zasadzie wyłącznie w kontekście możliwości spełniania warunków określonych w tym zakresie przez UE. Udział energii ze źródeł odnawialnych w bilansie energii pierwotnej powinien wynieść w Polsce w 2010 roku 7,5%. Działania rządu mające na celu stymulowanie ich wykorzystania są jak dotąd bardzo ograniczone.
Słabo rozwija się rynek biopaliw. Przyjęte rozwiązania fiskalne uczyniły produkcję tego typu paliw nieopłacalną. W dodatku biopaliwa cieszą się złą opinią wśród kierowców. Obawy przemysłu spożywczego, który przestrzegał przed zbyt szybkim rozwojem rynku biopaliw, gdyż może to doprowadzić do znacznego wzrostu cen żywności, okazały się nieuzasadnione.
Wiele kontrowersji wywołują wprowadzone przez Komisję Europejską limity emisji CO2. Choć najwięcej uprawnień, bo około 50 proc., trafi właśnie do sektora energetycznego, według szacunków w 2008 roku energetyce może brakować uprawnień do emisji około 25 mln ton CO2. Później jeszcze więcej, bo produkcja i zużycie energii rosną. Komisja Europejska przyznała Polsce na lata 2008-2012 prawo do rocznej emisji 208,5 mln ton CO2, czyli o prawie 80 mln ton mniej niż domagała się strona polska.
Uzależnienie wysokości podatku drogowego od poziomu emisji CO2 danego pojazdu nie było dotąd poważnie dyskutowane. Rząd nie forsuje takiego rozwiązania w obawie o spadek notowań w społeczeństwie. Ze względu na wysoki odsetek samochodów starych o przestarzałych rozwiązaniach konstrukcyjnych wprowadzenie takich regulacji prawnych dotknęłoby szerokiego grona polskich kierowców.
Polska energetyka oparta jest na węglu, dlatego postulowany przez UE rozwój technologii wychwytywania i składowania CO2, postrzegany jest tu jako szansa na wdrożenie czystych technologii węglowych. Gorącym zwolennikiem tych rozwiązań jest europoseł i były premier Jerzy Buzek. W całej Polsce występują głęboko pod ziemią porowate skały, które mogłyby zmagazynować olbrzymie ilości CO2 - szacowana pojemność podziemnych składowisk wystarczy na ponad 100 lat. W dyskusjach na temat bezpiecznego dla środowiska składowania CO2 pojawia się wątek wykorzystywania tego gazu cieplarnianego do wzbogaconego wydobycia gazu ziemnego poprzez zatłaczanie CO2 w złoże gazu. Polska, jako pierwszy kraj UE od 1995 roku wykorzystuje tę technologię.
Teoria o odpowiedzialności człowieka za zmiany klimatu jest w Polsce powszechnie znana i w większości akceptowana. Nie zmienia to faktu, że przeciętny Polak nie jest skłonny do zmiany swoich przyzwyczajeń na mniej szkodliwe dla środowiska. Polski rząd zaangażował się w międzynarodową kampanię na rzecz walki ze zmianami klimatu. W grudniu 2008 roku Polska będzie gospodarzem COP 14 (Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w Sprawie Zmian Klimatu UNFCCC).
