Reklama
„Działania, które dzisiaj proponujemy przyspieszą i ułatwią wydatkowanie funduszy europejskich. Tylko w 2009 roku do polskiej gospodarki trafi blisko 17 mld zł.” – powiedziała szefowa resortu Elżbieta Bieńkowska. Zwróciła przy tym uwagę, że dzięki unijnym środkom można zmniejszyć ograniczenie dostępności kapitału w gospodarce, czyli złagodzić jeden z najpoważniejszych efektów spowolnienia gospodarczego.
Ministerstwo poinformowało, że od początku uruchomienia programów do 9 marca tego roku wartość zatwierdzonych wniosków (tzn. po ocenie merytorycznej przed podpisaniem umowy) wyniosła 26,4 mld zł. W tym samym czasie podpisano prawie 8,4 tys. umów o dofinansowanie na łączną wartość wydatków 15,4 mld zł. (w tym wkład UE 11,4 mld zł.).
Łączna wartość wniosków o płatność wynosi 1,75 mld zł.
Jednym z elementów pakietu antykryzysowego jest przyjęte w lutym rozporządzenie MRR, dzięki któremu możliwe jest wypłacanie zaliczek wszystkim (również przedsiębiorcom). „Jedna z najistotniejszych zmian polega na tym, że przedsiębiorca może rozpocząć prace związane z realizacją projektu już po złożeniu do właściwej instytucji wniosku o przyznanie pomocy (do tej pory prace mogły rozpocząć się dopiero po uzyskaniu przez przedsiębiorcę potwierdzenia o uzyskaniu wsparcia)” – podkreśla resort na swojej stronie internetowej.
Zwiększa to dostęp do środków na finansowanie projektów i obniża koszty ich pozyskania, a co za tym idzie przyspiesza tempo realizacji inwestycji.
Ministerstwo zapowiada też wprowadzenie standaryzacji sposobu i tempa realizacji poszczególnych procesów związanych z wdrażaniem funduszy. Skrócony i ujednolicony ma być termin rozpatrywania złożonych wniosków i rozliczania projektów. Dzięki temu – przewiduje MRR - zmniejszy się czas od wypłaty środków z budżetu na rzecz projektodawcy do ich zwrotu z Komisji Europejskiej. „Korzyści osiągnie i beneficjent, i budżet państwa” – czytamy na stronie internetowej ministerstwa.
Zmienia się także procedura przekazywania pieniędzy na finansowanie programów unijnych z rezerwy celowej budżetu państwa – po rozliczeniu jednej transzy beneficjent będzie automatycznie dostawał następne środki. Skutkować to będzie również ulgą dla budżetu, bo szybkie rozliczenie krajowych pieniędzy pozwoli na szybkie rozliczenie z KE i szybki zwrot do budżetu państwa.
Resort zamierza m.in. kontrolować dotację rozwojową na Regionalne Programy Operacyjne, dzięki czemu przekazywane pieniądze będą dostosowane do realnych potrzeb samorządów i zasilać gospodarkę, a nie „leżeć” na ich kontach.
Pakiet antykryzysowy MRR ma także pobudzić konkurencję pomiędzy programami: najszybciej i najefektywniej realizowane mogą dostać w 2011 roku dodatkowe, rezerwowe środki w wysokości ponad 1,3 mld euro. „Te środki przeznaczymy przede wszystkim na działania silnie prorozwojowe, zwiększające potencjał gospodarczy kraju” – zapowiada resort. Zapowiada też nagrody za efektywność m.in. poprzez uzależnienie wynagrodzeń urzędników od stopnia skuteczności wdrażania funduszy i realizacji planów.
Ministerstwo przypomina, że tzw. „projekty duże” zatwierdza KE, a w czasie oczekiwania na decyzję (wiele miesięcy) unijne współfinansowanie jest zablokowane, więc wydatki na te inwestycje pochodzą z budżetu państwa. W związku z tym resort wprowadził możliwość podpisania umowy z beneficjentem i zwrotu poniesionych wydatków jeszcze przed wydaniem decyzji przez Komisję. Do zawarcia umowy wystarczy dobrze przygotowany wniosek o dofinansowanie.
Dzięki nowym rozwiązaniom, można też przesunąć w czasie przekazywanie krajowych pieniędzy na realizowane projekty i udzielać dotacji tylko ze środków UE. Oznacza to m.in. że budżet państwa nie będzie musiał pożyczać ani wykorzystywać środków własnych w pierwszej fazie wielu inwestycji.
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wprowadza uproszczenia w postępowaniu administracyjnym skracając o połowę czas trwania procedur środowiskowych w procesie inwestycyjnym – zwraca uwagę MRR. Znosi także tzw. mechanizm luki w finansowaniu (jego stosowanie powodowało obniżenie poziomu dotacji dla projektów przynoszących dochód) o ile wartość inwestycji nie przekracza 1 mln euro. Dotyczy to również beneficjentów starających się o środki z Europejskiego Funduszu Społecznego. Dzięki temu mogą liczyć na dofinansowanie projektów w pełnym możliwym wymiarze - do 85 proc.
Przy okazji uruchomienia pakietu antykryzysowego ministerstwo przypomniało, że zeszłoroczna zmiana ustawy o zamówieniach publicznych nie tylko zapewniła zgodność prawa krajowego z unijnym, ale także pozwoliła na dalsze uelastycznienie procedur.
Rozszerzono m.in. możliwość poprawiania omyłek przez startującego w przetargu, wprowadzono nieograniczoną możliwość zlecania zamówień podwykonawcom i umożliwiono ubieganie się o zamówienie przedsiębiorcom, którzy w chwili składania oferty nie dysponują odpowiednim potencjałem technicznym.
Oznacza to – podkreśla resort – „większy dostęp przedsiębiorców do zamówień publicznych, także tych, w które zaangażowane są pieniądze unijne oraz sprawiają, że wzrasta konkurencja w ubieganiu się o zamówienia”.
Również w zeszłym roku Ministerstwo Rozwoju Regionalnego podjęło akcję „Proste Fundusze” i utworzyło specjalny Zespół ds. uproszczeń systemu wykorzystania środków funduszy Unii Europejskiej pod przewodnictwem minister rozwoju regionalnego. Ma to na celu maksymalne uproszczenie procedur dotyczących realizacji projektów i „uczynienie starań o dofinansowanie procesem przyjaznym dla projektodawców”.
Ponadto zmiany w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju dotyczą m.in. procedury odwoławczej - dają potencjalnym beneficjentom możliwość podważania wyników oceny ich wniosków, z odwołaniami do sądu administracyjnego włącznie.
Od początku tego roku resort – w porozumieniu z właściwymi instytucjami – wyznacza cele wydatkowania środków funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności na dany rok – w 2009 roku jest to 16,8 mld zł. Określenie docelowego poziomu wydatków kierowanych do KE pozwoli uniknąć ich kumulacji w 2013 roku, co – jak podkreśla MRR - jest szczególnie ważne w kontekście stabilności budżetu państwa. „Kwoty wyznaczone w ten sposób na każdy rok, będą przyjmowane jako cele przez Radę Ministrów, która będzie miała także nadzór nad ich realizacją” – dodaje resort.
„Dążąc do jak największej dynamiki wykorzystania unijnych środków, przygotowaliśmy zestaw działań antykryzysowych” – powiedziała minister Bieńkowska przedstawiając pakiet., Najważniejsze, to - w jej ocenie - wypłacanie zaliczek dla wszystkich, nagrody dla najszybciej i najefektywniej wdrażanych programów oraz szybszy zwrot wydatków z dużych projektów infrastrukturalnych. (bea)
