Reklama
Tytuł ten Marsylia będzie dzielić z – wybranymi tydzień wcześniej - słowackimi Koszycami.
„Wybór nie był łatwy”- zapewniła na konferencji prasowej francuska minister kultury Christine Albanel.
W ocenie przewodniczącego jury, Brytyjczyka Roberta Scotta, kandydatura Marsylii „reprezentuje szczególną równowagę między jakością kultury, zaangażowaniem politycznym i ekonomicznym znaczeniem”. Ostrzegł jednak, że wiele ambitnych projektów tego portowego miasta nie powiedzie się bez wsparcia ze strony francuskiego rządu.
Jak pisze EurActiv.fr., będzie to już czwarta – po Paryżu w 1989 roku; Awinionie w 2000 i Lille w 2004 roku – „europejska stolica kultury francuskiej”. Komentuje też, że Marsylia wykorzystała sytuację „geopolityczną” – w 2013 roku będzie stanowić platformę międzykulturowego dialogu UE i pozostałymi krajami basenu Morza Śródziemnego.
Wola utworzenia mostu łączącego brzegi Morza Śródziemnego znalazła wyraz w projekcie „Pracownie Eurośródziemnomorskie”. Już w tym roku pracuje 10 takich pilotażowych warsztatów, w których pracują wspólnie artyści, naukowcy i twórcy z państw położonych po obu brzegach morza. Przewiduje się, że będą kontynuować swoją działalność również po 2013 roku.
Tytuł Europejskiej Stolicy Kultury przyczynia się do promocji bogactwa i różnorodności europejskiego dziedzictwa kultury. Sprzyja też wzajemnemu poznawaniu się obywateli Unii Europejskiej.
Pomysł Europejskiego Miasta Kultury przedstawiła w 1985 roku grecka minister kultury Melina Mercouri. Inicjatywa miała służyć „zbliżania narodów Europy”. Pierwszym Europejskim Miastem Kultury były greckie Ateny.
Od 1999 projekt nosi nową nazwę: Europejska Stolica Kultury (ESK).
Każdy z wybranych ośrodków przygotowuje, a potem przez cały rok prezentuje, program imprez kulturalnych ilustrujących jego dziedzictwo historyczne i kulturowe. Miasta i regiony organizują specjalnie na tę okazję koncerty, festiwale, pokazy, konferencje i inne działania reklamujące miasto i region. Zazwyczaj we współpracy z przedstawicielami świata kultury z innych krajów europejskich. Wszystkie te wydarzenia współfinansowane są z unijnego budżetu.
Do 2004 roku Europejskie Stolice Kultury były wybierane jednogłośnie przez Państwa Członkowskie, a Komisja Europejska co roku przyznawała wybranemu miastu dofinansowanie.
W 2006 roku uzgodniono m. in. kolejność pełnienia przez państwa członkowskie tytułu gospodarza ESK w latach 2007-2019. Przewidziano też dwie procedury wyboru Europejskiej Stolicy Kultury - przejściową na lata 2011 i 2012 - oraz tę, która będzie obowiązywać od 2013 roku. Procedura przejściowa jest konieczna z powodu przygotowań miast rozpoczętych wiele lat wcześniej, według starej procedury.
Według procedury obowiązującej od 2013 roku, to nie państwa będą decydowały o wyborze miasta, ale instytucje unijne, choć z aktywnym udziałem państwa członkowskiego. Rada Unii Europejskiej, działając na podstawie opinii Parlamentu Europejskiego i uzasadnień opartych na sprawozdaniach komisji selekcyjnych, formalnie wyznaczy dane miasta na Europejskie Stolice Kultury.
Państwo-gospodarz ESK bierze aktywny udział w procesie wyłaniania zwycięskiego miasta. Zwyczajowo reprezentowane przez ministerstwo kultury, ogłasza oficjalny początek konkursu, ustala harmonogram selekcji i przygotowuje spotkanie informacyjno-organizacyjne dla zainteresowanych tytułem miast. Odpowiada także za powołanie trzynastoosobowej komisji selekcyjnej, w skład której wchodzi 6 ekspertów krajowych i 7 wybranych przez instytucje europejskie. Pod koniec procesu selekcyjnego, dane państwo przekazuje instytucjom unijnym wybraną przez jury kandydaturę, która zostanie desygnowana na Europejską Stolicę Kultury.
W tym roku Europejskimi Stolicami Kultury są brytyjski Liverpool i norweski Stavanger, w przyszłym będą austriacki Linz i stolica Litwy – Wilno. Polskiemu miastu ponownie przypadnie ten tytuł w 2016 roku. Dotychczas zgłosiły się Toruń Łódź i Lublin.
Pierwszą polską ESK był w 2000 roku Kraków, kiedy to – wyjątkowo – było aż 9 Europejskich Stolic Kultury: obok Krakowa również Reykjavík (Islandia), Bergen (Norwegia), Helsinki (Finlandia), Bruksela (Belgia), Praga (Czechy), Santiago de Compostela (Hiszpania), Awinion (Francja) i Bolonia (Włochy).(bea)
